Thiết kế xây dựng là một giai đoạn quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển một công trình. Tùy theo quy mô và tính chất của công trình, quá trình thiết kế có thể được thực hiện theo một bước, hai bước, ba bước hoặc nhiều bước nhằm đảm bảo hiệu quả kỹ thuật và kinh tế. Hãy cùng Vạn An Group tìm hiểu chi tiết các bước thiết kế trong xây dựng công trình trong bài viết dưới đây nhé!
Thiết kế xây dựng là gì?
Thiết kế xây dựng là quá trình lập bản vẽ, mô hình và kế hoạch chi tiết để hướng dẫn thi công một công trình xây dựng. Công việc bao gồm nhiều giai đoạn, từ việc lên ý tưởng ban đầu đến hoàn thiện bản vẽ kỹ thuật, đảm bảo công trình đáp ứng các yêu cầu về thẩm mỹ, kỹ thuật, an toàn và kinh tế.
Theo khoản 1 Điều 78 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) thiết kế xây dựng gồm:
- Thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng;
- Thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc thiết kế bản vẽ thi công trong Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- Các thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (Front – End Engineering Design, sau đây gọi là thiết kế FEED), thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các thiết kế khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế.
Các bước thiết kế trong xây dựng công trình
Dựa theo khoản 2 Điều 16 Nghị định 12/2009/NĐ-CP và khoản 2 Điều 78 Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020) thì thiết kế xây dựng được thực hiện theo trình tự các bước như sau:
Thiết kế một bước
Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công. Chúng được áp dụng đối với công trình chỉ lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật xây dựng công trình. Trường hợp này, bước thiết kế cơ sở, bước thiết kế kỹ thuật và bước thiết kế bản vẽ thi công được gộp thành một bước và gọi là thiết kế bản vẽ thi công.
Thiết kế hai bước
Thiết kế 2 bước bao gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công. Thiết kế này được áp dụng đối với công trình quy định phải lập dự án trừ các công trình được quy định tại điểm a, điểm c khoản 2 Điều 16 Nghị định 12/2009/NĐ-CP. Trường hợp này, bước thiết kế kỹ thuật và bước thiết kế bản vẽ thi công được gộp thành một bước và gọi là bước thiết kế bản vẽ thi công.
Thiết kế ba bước
Thiết kế ba bước bao gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình quy định phải lập dự án. Tuỳ theo mức độ phức tạp của công trình, việc thực hiện thiết kế ba bước do người quyết định đầu tư quyết định.
Thiết kế nhiều bước (nếu có)
Thiết kế nhiều bước theo thông lệ quốc tế.
Số bước thiết kế xây dựng được xác định vào thời điểm nào?
Căn cứ Điều 78 Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020) quy định như sau:
….
3. Người quyết định đầu tư quyết định số bước thiết kế xây dựng khi phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng.
4. Hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở bao gồm thuyết minh thiết kế, bản vẽ thiết kế, tài liệu khảo sát xây dựng liên quan, dự toán xây dựng và chỉ dẫn kỹ thuật (nếu có) theo yêu cầu của chủ đầu tư.
5. Thiết kế bản vẽ thi công do tổ chức tư vấn thiết kế hoặc nhà thầu thi công xây dựng lập cho toàn bộ công trình hoặc từng hạng mục công trình hoặc từng giai đoạn thi công công trình theo yêu cầu của chủ đầu tư.
Vậy theo quy định này thì người quyết định đầu tư sẽ quyết định số bước thiết kế xây dựng khi phê duyệt dự án, quyết định đầu tư xây dựng.
Chi tiết quy trình thiết kế xây dựng
Để đảm bảo quá trình xây dựng công trình, các đơn vị thi công đều phải trải qua quy trình thiết kế công trình xây dựng theo những bước cơ bản sau:
- Bước 1: Chủ đầu tư cung cấp thông tin và yêu cầu thiết kế cho đơn vị thiết kế. Đơn vị sẽ tiếp nhận đầy đủ các yêu cầu để tiến hành triển khai công việc.
- Bước 2: Đơn vị thiết kế sẽ đề xuất các phương án thiết kế cơ sở, lên kế hoạch bố trí mặt bằng kiến trúc phù hợp với công trình.
- Bước 3: Đơn vị thiết kế sẽ điều chỉnh phương án thiết kế theo yêu cầu của chủ đầu tư. Sau đó hai bên sẽ ký kết hợp đồng thiết kế.
- Bước 4: Đơn vị sẽ xây dựng mô hình thiết kế 3D nội thất và ngoại thất công trình. Nếu cần, phương án này sẽ được chỉnh sửa dựa trên ý kiến phản hồi từ chủ đầu tư.
- Bước 5: Chi tiết hóa hồ sơ kỹ thuật, bao gồm kết cấu công trình, hệ thống điện nước, phòng cháy chữa cháy và các yếu tố kỹ thuật khác.
- Bước 6: Trình bản vẽ thiết kế cho chủ đầu tư xem xét, phê duyệt và tiến hành bàn giao theo đúng thỏa thuận giữa hai bên.
Yêu cầu đối với thiết kế xây dựng
Theo điều 52 Nghị định 15/2021/NĐ-CP về quản lý chất lượng công trình xây dựng. Việc thiết kế phải đảm bảo các yêu cầu chung sau :
- Công trình phải phù hợp với quy hoạch xây dựng, cảnh quan, điều kiện tự nhiên và các quy định về kiến trúc; dự án đầu tư xây dựng công trình đã được phê duyệt;
- Phù hợp với thiết kế công nghệ trong trường hợp dự án đầu tư xây dựng công trình có thiết kế công nghệ;
- Nền móng công trình phải bảo đảm bền vững, không bị lún nứt, biến dạng quá giới hạn cho phép làm ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình, các công trình lân cận;
- Nội dung thiết kế xây dựng công trình phải phù hợp với yêu cầu của từng bước thiết kế, thoả mãn yêu cầu về chức năng sử dụng; bảo đảm mỹ quan, giá thành hợp lý;
- Đảm bảo an toàn, tiết kiệm, phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng; các tiêu chuẩn về phòng, chống cháy, nổ, bảo vệ môi trường và những tiêu chuẩn liên quan; đối với những công trình công cộng phải đảm bảo thiết kế theo tiêu chuẩn cho người tàn tật;
- Đồng bộ trong từng công trình, đáp ứng yêu cầu vận hành, sử dụng công trình; đồng bộ với các công trình liên quan.
- Kiến trúc công trình phải phù hợp với phong tục, tập quán và văn hoá, xã hội của từng vùng, từng địa phương;
- An toàn cho người sử dụng khi xảy ra sự cố; điều kiện an toàn, thuận lợi, hiệu quả cho hoạt động chữa cháy, cứu nạn; đảm bảo khoảng cách giữa các công trình, sử dụng các vật liệu, trang thiết bị chống cháy để hạn chế tác hại của đám cháy đối với các công trình lân cận và môi trường xung quanh;
- Các điều kiện tiện nghi, vệ sinh, sức khoẻ cho người sử dụng
- Các công trình khai thác tối đa thuận lợi và hạn chế bất lợi của thiên nhiên nhằm bảo đảm tiết kiệm năng lượng trong quá trình sử dụng.
Quy định về nhiệm vụ thiết kế xây dựng
Nhiệm vụ thiết kế xây dựng theo Điều 32 Nghị định 15/2021/NĐ-CP được quy định như sau:
– Chủ đầu tư lập hoặc thuê tổ chức, cá nhân có năng lực phù hợp lập nhiệm vụ thiết kế xây dựng.
– Nhiệm vụ thiết kế xây dựng phải phù hợp với chủ trương đầu tư và là căn cứ để lập dự án đầu tư xây dựng, lập thiết kế xây dựng. Chủ đầu tư có thể thuê tổ chức tư vấn, chuyên gia góp ý hoặc thẩm tra nhiệm vụ thiết kế khi cần thiết.
– Nội dung chính của nhiệm vụ thiết kế xây dựng bao gồm:
- Các căn cứ để lập nhiệm vụ thiết kế xây dựng;
- Mục tiêu xây dựng công trình;
- Địa điểm xây dựng công trình;
- Các yêu cầu về quy hoạch, cảnh quan và kiến trúc của công trình;
- Các yêu cầu về quy mô và thời hạn sử dụng công trình, công năng sử dụng và các yêu cầu kỹ thuật khác đối với công trình.
– Nhiệm vụ thiết kế xây dựng được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với điều kiện thực tế để đảm bảo hiệu quả dự án đầu tư xây dựng công trình.
Các bước thiết kế trong xây dựng khách sạn
Đối với công trình khách sạn, việc lựa chọn số bước thiết kế cần phù hợp với quy mô, tiêu chuẩn công trình và mức độ phức tạp của hệ thống kỹ thuật. Một dự án khách sạn thường phải phối hợp đồng thời giữa kiến trúc, kết cấu, MEP, PCCC, nội thất và các hạng mục chuyên dụng như thang máy, bếp công nghiệp, hồ bơi hoặc hệ thống HVAC.
- Thiết kế cơ sở: Xác định phương án quy hoạch, kiến trúc, công năng, quy mô phòng và các giải pháp kỹ thuật chính, làm cơ sở để lập dự án và xác định tổng mức đầu tư.
- Thiết kế kỹ thuật: Cụ thể hóa các giải pháp về kết cấu, điện, cấp thoát nước, điều hòa, PCCC và các hệ thống kỹ thuật khác, đồng thời kiểm tra sự phối hợp giữa các bộ môn.
- Thiết kế bản vẽ thi công: Triển khai chi tiết các cấu tạo, kích thước, vật liệu và giải pháp thi công để nhà thầu có thể trực tiếp sử dụng trong quá trình xây dựng.
- Các bước thiết kế bổ sung: Với khách sạn quy mô lớn hoặc có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, có thể triển khai thêm FEED hoặc các bước thiết kế khác theo yêu cầu của dự án và thông lệ quốc tế.
Việc lựa chọn đúng trình tự thiết kế ngay từ đầu giúp chủ đầu tư kiểm soát tốt hơn công năng, chi phí, tiến độ và khả năng phối hợp kỹ thuật, hạn chế phải điều chỉnh lớn khi công trình đã bước vào thi công.
Thiết kế trong xây dựng không chỉ đơn thuần là việc lập bản vẽ mà còn là một quá trình định hình tương lai của công trình. Hiểu rõ các bước thiết kế trong xây dựng chính là chìa khóa giúp các chủ đầu tư, kỹ sư và kiến trúc sư xây dựng nên những không gian sống và làm việc lý tưởng cho hiện tại và tương lai. Vạn An Group hy vọng những thông tin trong bài viết hữu ích với bạn đọc. Hãy liên hệ với chúng tôi nếu bạn có nhu cầu tìm kiếm đơn vị thiết kế thi công khách sạn qua Hotline 0968 675 102 – 0985 385 102.
Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.
