Trong lĩnh vực xây dựng, thiết kế 1 bước là phương án tối ưu giúp rút ngắn thời gian và chi phí cho các công trình có quy mô nhỏ. Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng có thể áp dụng phương án thiết kế này. Vậy thiết kế 1 bước là gì? Khi nào được phép thực hiện thiết kế một bước? Hãy cùng Vạn An Group tìm hiểu chi tiết các quy định pháp lý liên quan đến thiết kế một bước trong bài viết dưới đây.
Thiết kế 1 bước là gì?
Quy định chung về thiết kế xây dựng được nêu tại Điều 78 Luật Xây dựng 2014 được sửa đổi bởi khoản 23 Điều 1 Luật Xây dựng sửa đổi 2020, quy định như sau:
“Điều 78. Quy định chung về thiết kế xây dựng
- Thiết kế xây dựng gồm:
- a) Thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng;
- b) Thiết kế cơ sở trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc thiết kế bản vẽ thi công trong Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- c) Các thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở bao gồm thiết kế kỹ thuật tổng thể (Front – End Engineering Design, sau đây gọi là thiết kế FEED), thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các thiết kế khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế.
- Thiết kế xây dựng được thực hiện theo trình tự một bước hoặc nhiều bước như sau:
- a) Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công;
- b) Thiết kế hai bước bao gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công;
- c) Thiết kế ba bước bao gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công;
- d) Thiết kế nhiều bước theo thông lệ quốc tế.
…”
Theo đó, thiết kế một bước hay thiết kế 1 bước được hiểu là thiết kế bản vẽ thi công. Các bước thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công được gộp thành gộp chung thành một bước duy nhất, gọi là thiết kế bản vẽ thi công.
Có thể hiểu thiết kế bản vẽ thi công là giai đoạn cuối cùng trong quy trình thiết kế xây dựng, bản vẽ này thể hiện chi tiết/rõ ràng các thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và cấu tạo của công trình, nhằm đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng. Nhờ đó, quá trình triển khai thi công được thực hiện một cách chính xác, thuận lợi và hiệu quả hơn.

Khi nào được phép thực hiện thiết kế một bước?
Căn cứ Nghị định số 59/2015/NĐ-CP, tại Khoản 2 Điều 23 Chương III, quy định về thực hiện dự án đầu tư xây dựng như sau:
“…
- Dự án đầu tư xây dựng gồm một hoặc nhiều loại công trình, mỗi loại công trình có một hoặc nhiều cấp công trình. Tùy theo loại, cấp của công trình và hình thức thực hiện dự án, việc quy định số bước thiết kế xây dựng công trình do người quyết định đầu tư quyết định, cụ thể như sau:
- a) Thiết kế một bước là thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình có yêu cầu lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng;
- b) Thiết kế hai bước gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình phải lập dự án đầu tư xây dựng;
- c) Thiết kế ba bước gồm thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công được áp dụng đối với công trình phải lập dự án đầu tư xây dựng, có quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật và điều kiện thi công phức tạp;
- d) Thiết kế theo các bước khác (nếu có) theo thông lệ quốc tế.
…”
Vậy theo quy định này thì thiết kế một bước được lập khi công trình có yêu cầu báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng.
Áp dụng thiết kế 1 bước trong dự án xây dựng khách sạn
Việc áp dụng thiết kế 1 bước (chỉ lập thiết kế bản vẽ thi công) giúp tối ưu thời gian cho công trình lưu trú. Tuy nhiên, do đặc thù công trình thương mại tập trung đông người, chủ đầu tư cần nắm rõ các trường hợp áp dụng cụ thể của phương án này.
Các dự án khách sạn được phép thực hiện thiết kế 1 bước
Phương án thiết kế 1 bước (áp dụng khi lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật) thường được triển khai cho các loại hình sau:
- Khách sạn quy mô nhỏ và mini: Công trình dưới 7 tầng, tổng mức đầu tư xây dựng (không tính tiền sử dụng đất) dưới 15 tỷ đồng.
- Dự án cải tạo, nâng cấp: Sửa chữa mặt tiền, làm mới nội thất hoặc chuyển đổi công năng từ nhà ở sang kinh doanh khách sạn/boutique hotel mà không thay đổi kết cấu chịu lực.
- Nhà nghỉ, homestay thương mại: Cơ sở lưu trú quy mô nhỏ có kết cấu hạ tầng và yêu cầu kỹ thuật đơn giản.
Lợi ích và lưu ý kỹ thuật đối với chủ đầu tư
Phương án thiết kế 1 bước mang lại nhiều ưu điểm vượt trội nhưng cũng đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn:
- Ưu điểm: Rút ngắn 30% – 40% thời gian hoàn thiện thủ tục pháp lý do bỏ qua các bước thiết kế trung gian. Nhờ đó, công trình sớm đi vào thi công, giúp chủ đầu tư nhanh chóng khai thác thương mại và tiết kiệm chi phí tư vấn ban đầu.
- Lưu ý quan trọng: Các dự án khách sạn từ 3 đến 5 sao, công trình cao tầng có hầm hoặc yêu cầu phức tạp về hệ thống PCCC và MEP bắt buộc phải thực hiện thiết kế 2 bước hoặc 3 bước để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Phí thẩm định công trình thiết kế một bước được tính như thế nào?
Đối với các công trình áp dụng thiết kế một bước (lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật), việc thu phí thẩm định được quy định như sau:
- Trường hợp không thu phí thẩm định: Theo quy định tại Thông tư số 210/2016/TT-BTC, cơ quan chuyên môn về xây dựng không thu phí thẩm định thiết kế kỹ thuật đối với các công trình thực hiện thiết kế một bước.
- Trường hợp thu phí thẩm định: Tuy nhiên, theo Luật số 62/2020/QH14 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng, mức thu phí thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở và thẩm định dự toán xây dựng được tính dựa trên tỷ lệ phần trăm của chi phí xây dựng trong dự toán công trình đề nghị thẩm định.
Công thức tính phí thẩm định:
Số phí thẩm định phải nộp = Chi phí xây dựng x Mức thu phí
Lưu ý:
- Chi phí xây dựng (theo quy định pháp luật về quản lý chi phí xây dựng) không bao gồm thuế giá trị gia tăng.
- Phí thẩm định tối đa không vượt quá 150.000.000 đồng và tối thiểu không dưới 500.000 đồng cho mỗi lần thẩm định tại mỗi cơ quan thẩm định.
Kết luận: Việc thu phí thẩm định đối với công trình thiết kế một bước phụ thuộc vào quy định hiện hành. Do đó, chủ đầu tư cần tham khảo: các văn bản pháp luật liên quan để xác định chính xác mức phí thẩm định áp dụng cho dự án của mình.
Phân loại hồ sơ thiết kế 1 bước 2 bước 3 bước
Phân loại hồ sơ thiết kế trong xây dựng theo bước bao gồm: thiết kế 1 bước, thiết kế 2 bước và thiết kế 3 bước. Để giúp bạn đọc dễ hình dung, chúng tôi sẽ trình bày một cách trực quan qua biểu đồ dưới đây.

Vậy là bạn và Vạn An Group đã cùng nhau tìm hiểu chi tiết nội dung về thiết kế 1 bước, từ khái niệm, điều kiện áp dụng cho đến những quy định quan trọng. Hy vọng bài viết đã mang đến cho bạn những thông tin hữu ích. Đừng quên theo dõi chúng tôi tại website này để cập nhật các bài viết mới nhất.

Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.
