Tất Tần tật những điều cần biết về bản vẽ xây dựng

Bản vẽ xây dựng là một bản vẽ không thể thiếu trong mọi dự án từ quy mô nhỏ đến lớn. Đối với kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng hay nhà thầu, việc nắm vững bản vẽ không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình làm việc mà còn đảm bảo tính chính xác, an toàn và thẩm mỹ cho công trình. Trong bài viết này, Vạn An Group sẽ cùng bạn khám phá tất cả những điều cần biết về bản vẽ xây dựng, từ các loại bản vẽ thông dụng đến quy trình và cách đọc chúng một cách hiệu quả.

Bản vẽ xây dựng là gì?

Bản vẽ xây dựng, còn được gọi là bản vẽ thiết kế kỹ thuật hay bản vẽ kỹ thuật thi công, là một thuật ngữ chuyên ngành dùng để chỉ các loại bản vẽ mô tả chi tiết một công trình kiến trúc. Bản vẽ này cung cấp thông tin quan trọng về thông số kỹ thuật, hình ảnh chi tiết, giúp quá trình thi công được thực hiện chính xác đến từng milimet. 

Hiện nay, các bản vẽ này chủ yếu được tạo ra bằng các phần mềm thiết kế hỗ trợ máy tính (CAD). Bản vẽ xây dựng là một phần quan trọng trong hợp đồng xây dựng, hình thành nên các tài liệu hợp đồng cho các công trình.

Tại sao cần phải có bản vẽ xây dựng?

Bản vẽ xây dựng được xem là một bản vẽ quan trọng và không thể thiếu trong các công trình xây dựng, bởi các lý do sau:

• Biểu diễn các phương án thiết kế kiến trúc trực quan, dễ hiểu
• Hạn chế được các sai lệch trong quá trình xây dựng
• Thông qua bản vẽ xây dựng, chủ đầu tư và đơn vị thiết kế sẽ biết được số kinh phí cho dự án.
• Giúp giám sát thi công công trình được thuận tiện.

Các loại bản vẽ xây dựng phổ biến

Dưới đây mà một số bản vẽ xây dựng, thường xuyên được sử dụng trong các công trình; dự án xây dựng:

Bản vẽ kiến trúc

Bản vẽ này mô tả hình dáng, kích thước và cách sắp xếp không gian của công trình. Bản vẽ kiến trúc bao gồm các mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng và là cơ sở để xây dựng.

Bản vẽ kết cấu

Đây là bản vẽ mô tả chi tiết hệ thống kết cấu của công trình, bao gồm dầm, cột, móng… nhằm đảm bảo sự ổn định và an toàn của công trình trong suốt thời gian sử dụng.

Bản vẽ cơ điện (MEP)

Bản vẽ MEP bao gồm hệ thống điện, nước, điều hòa,….Đây là phần không thể thiếu để công trình có thể vận hành tốt.

Bản vẽ cấp thoát nước

Hệ thống cấp thoát nước đảm bảo rằng nước sinh hoạt và nước thải được vận hành một cách hợp lý. Bản vẽ này mô tả chi tiết vị trí, đường ống và các kết nối cần thiết.

Bản vẽ nội thất

Phục vụ cho việc bố trí, sắp xếp nội thất bên trong công trình, tối ưu không gian sống và làm việc.

Bản vẽ phối cảnh 3D

Bản vẽ phối cảnh 3D giúp hình dung rõ nét hơn về công trình sau khi hoàn thiện, là bản vẽ quan trọng để các đơn vị thiết kế và thi công dự án dùng để thuyết phục chủ đầu tư.

Quy trình thực hiện bản vẽ xây dựng

Để tạo ra một bộ bản vẽ xây dựng hoàn chỉnh, quá trình thực hiện phải tuân thủ các bước sau:

Bước 1: Khảo sát hiện trạng

Khảo sát hiện trạng là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Việc thu thập dữ liệu thực tế về mặt bằng, địa hình sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng bản vẽ.

Bước 2: Phác thảo ý tưởng

Dựa trên yêu cầu và ý tưởng của chủ đầu tư, kiến trúc sư tại các đơn vị thiết kế khách sạn, nhà ở,..sẽ phác thảo bản vẽ sơ bộ để thể hiện rõ định hướng tổng thể của công trình.

Bước 3: Thực hiện bản vẽ chi tiết

Sau khi phác thảo ý tưởng được duyệt, các kiến trúc sư và kỹ sư sẽ sử dụng các phần mềm chuyên dụng như AutoCAD, Revit,.. để thực hiện bản vẽ chi tiết.

Bước 4: Phê duyệt và điều chỉnh

Chủ đầu tư và các bên liên quan sẽ phê duyệt bản vẽ trước khi bước vào giai đoạn thi công. Đây cũng là lúc thực hiện các điều chỉnh (nếu có) để phù hợp với thực tế.

Bước 5: Hoàn thiện bản vẽ thi công

Bản vẽ thi công là phiên bản cuối cùng, sẵn sàng cho đội ngũ thi công thực hiện.

Những yếu tố quan trọng khi lập bản vẽ xây dựng

Tuân thủ quy chuẩn xây dựng

Mỗi quốc gia, vùng lãnh thổ đều có các quy định tiêu chuẩn riêng cho xây dựng, và bản vẽ phải đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn này. Tại Việt Nam, tiêu chuẩn thiết kế bản vẽ xây dựng cho các khách sạn từ mini, 1 sao – 5 sao cần phải tuân thủ theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4391:2015 – Về khách sạn.

Độ chính xác và tính khả thi

Từng chi tiết trong bản vẽ cần phải chính xác đến từng milimet. Một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng trong quá trình thi công.

Phối hợp với các bên liên quan

Bản vẽ kiến trúc, kết cấu, và cơ điện cần được phối hợp nhịp nhàng để đảm bảo không có sự mâu thuẫn trong quá trình thi công.

Bản vẽ xây dựng khách sạn cần lưu ý những gì?

So với nhà ở, hồ sơ bản vẽ khách sạn thường có quy mô lớn và nhiều hạng mục cùng tham gia như kiến trúc, kết cấu, MEP, PCCC và nội thất. Vì vậy, bản vẽ không chỉ cần thể hiện đúng thiết kế mà còn phải thuận tiện cho thi công và vận hành sau này.

• Phối hợp giữa các hạng mục: Kiến trúc, kết cấu, MEP và PCCC cần được kiểm tra đồng bộ để hạn chế xung đột tại các vị trí như trần, hộp kỹ thuật, phòng vệ sinh, khu vực cầu thang và phòng máy.
• Tính đến vận hành: Bố trí phòng, hành lang, khu dịch vụ và khu kỹ thuật hợp lý, đồng thời đảm bảo thuận tiện cho bảo trì và sửa chữa.
• Chuẩn hóa các hạng mục lặp lại: Với khách sạn nhiều phòng, việc thống nhất kích thước phòng, khu vệ sinh, cửa, trần và các chi tiết hoàn thiện giúp kiểm soát vật tư, hạn chế sai khác giữa các tầng.
• Thể hiện rõ chi tiết thi công: Vật liệu, cấu tạo, kích thước và các vị trí giao nhau cần được thể hiện đủ để giảm việc điều chỉnh hoặc xử lý lại tại công trường.

Với các dự án khách sạn, Vạn An Group thường phối hợp kiến trúc, kết cấu và MEP ngay từ giai đoạn thiết kế, đồng thời tính đến phương án thi công và vận hành sau này. Cách làm này giúp hạn chế xung đột giữa các hạng mục, giảm điều chỉnh tại công trường và kiểm soát tốt hơn tiến độ, chi phí của dự án.

Phần mềm thiết kế bản vẽ xây dựng tốt nhất hiện nay

Hiện nay, có nhiều phần mềm thiết kế phổ biến và được ưa chuộng trong lĩnh vực thiết kế bản vẽ xây dựng như: AutoCAD, Revit, SketchUp, Archicad,… Các phần mềm này đều là những phần mềm hữu ích giúp các kỹ sư, kiến trúc sư thực hiện nhanh, chính xác hơn. 

Cách đọc bản vẽ xây dựng

Khi nhận hồ sơ thiết kế, nhiều chủ đầu tư hoặc gia chủ thường gặp khó khăn trong việc đọc hiểu bản vẽ xây dựng. Nội dung dưới đây chúng tôi sẽ chia sẻ cho bạn cách đọc bản vẽ xây dựng hiệu quả chính xác:

Bước 1: Đọc bản vẽ tổng mặt bằng

Trước tiên, đọc bản vẽ tổng mặt bằng để có cái nhìn tổng quan về mối liên hệ giữa các hạng mục trong nhà và cảnh quan xung quanh. Ví dụ như, đọc bản vẽ mặt bằng nhà ở nhiều tầng lần lượt từ mặt bằng tầng 1 đến tầng 3,…xem xét các khu vực chức năng như phòng khách, phòng bếp, phòng ngủ, cũng như khoảng cách giữa các hạng mục với nhau.

Lưu ý: Đối với biệt thự nhiều tầng, hãy đọc bản vẽ lần lượt từ tầng 1 đến tầng trên cùng để hiểu cách bố trí không gian ở từng tầng.

Bước 2: Đọc bản vẽ phối cảnh hình phối

Tiếp theo, chuyển sang bản vẽ phối cảnh, bản vẽ này sẽ giúp bạn thấy được công trình trông như thế nào trong thực tế, từ kiến trúc tổng thể đến chi tiết mặt ngoài.

Bước 3: Đọc bản vẽ mặt đứng 

Bản vẽ mặt đứng giúp bạn thấy được hình dáng kiến trúc bên ngoài như chiều cao tường, cách bố trí cửa ra vào, cửa sổ,.. của công trình.

Bước 4: Đọc bản vẽ mặt cắt

Bản vẽ mặt cắt sẽ cho bạn cái nhìn sâu hơn về kết cấu bên trong công trình, giúp bạn hiểu rõ không gian bên trong, từ vị trí trần nhà đến các kết cấu chính như sàn, cầu thang và hệ thống thông gió.

Bước 5: Đọc bản vẽ kết cấu chính

Cuối cùng, là đọc bản vẽ kết cấu chính để hiểu được các thông số kỹ thuật về cấu trúc chịu lực của công trình, bao gồm dầm, cột, sàn, móng,…Dưới đây là các ký hiệu bạn cần biết. 

Ký hiệu cửa sổ

Ký hiệu cửa đi

Ký hiệu cầu thang và đường dốc

Ký hiệu vách ngăn

Ký hiệu các bộ phận cần sửa

Ký hiệu vật liệu xây dựng

Ký hiệu bản vẽ thiết kế nội thất

Những sai lầm thường gặp trong bản vẽ xây dựng

• Sai số trong tính toán kích thước: Một sai số nhỏ cũng có thể gây thiệt hại lớn cho dự án.
• Không đồng bộ giữa các loại bản vẽ: Bản vẽ kiến trúc và kết cấu phải luôn phối hợp nhịp nhàng để tránh xung đột trong thi công.
• Thiếu kiểm tra, phê duyệt trước khi thi công: Dễ dẫn đến việc thi công sai, gây lãng phí chi phí và thời gian.

Kinh nghiệm chọn đơn vị thực hiện bản vẽ xây dựng uy tín

Khi lựa chọn đơn vị thực hiện bản vẽ, bạn cần xem xét các yếu tố sau:

• Uy tín và kinh nghiệm: Đơn vị có nhiều kinh nghiệm sẽ dễ dàng hiểu và đáp ứng các yêu cầu phức tạp của dự án. Nếu bạn tìm kiếm đơn vị thực hiện bản vẽ xây dựng khách sạn, nhà ở, biệt thự, bạn có thể chọn đơn vị Vạn An Group. Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và thi công khách sạn từ mini/1 sao – 5 sao. 
• Giá cả hợp lý: Cần cân đối giữa chi phí và chất lượng, tránh tình trạng tiết kiệm nhưng dẫn đến bản vẽ kém chất lượng.

Vừa rồi, Vạn An Group vừa chia sẻ chi tiết đến bạn đọc thông tin về bản vẽ xây dựng, chúng tôi hy vọng rằng nội dung này sẽ hữu ích đối với bạn đọc.