Thiết kế kỹ thuật là bước triển khai chi tiết dựa trên thiết kế cơ sở, nhằm đảm bảo công trình được thi công đúng tiêu chuẩn và đạt hiệu quả cao nhất. Một hồ sơ thiết kế kiến trúc kỹ thuật đầy đủ giúp chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan có cơ sở vững chắc để triển khai dự án hiệu quả. Vậy nội dung cụ thể của hồ sơ này gồm những gì? Cùng Vạn An Group tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau.
Thiết kế kỹ thuật là gì?
Theo Khoản 43 Điều 3 Luật Xây Theo Khoản 42 Điều 3 của Luật Xây dựng 2014, được bổ sung một số nội dung bởi Khoản 1 Điều 1 của Luật Xây dựng sửa đổi 2020, thiết kế kỹ thuật được định nghĩa như sau:
“ Điều 3. Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
….
- Thiết kế cơ sở là thiết kế được lập trong Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng trên cơ sở phương án thiết kế được lựa chọn, thể hiện được các thông số kỹ thuật chủ yếu phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, là căn cứ để triển khai các bước thiết kế tiếp theo.
- Thiết kế kỹ thuật là thiết kế cụ thể hóa thiết kế cơ sở sau khi dự án đầu tư xây dựng công trình được phê duyệt nhằm thể hiện đầy đủ các giải pháp, thông số kỹ thuật và vật liệu sử dụng phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, là cơ sở để triển khai thiết kế bản vẽ thi công.
- Thiết kế bản vẽ thi công là thiết kế thể hiện đầy đủ các thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và chi tiết cấu tạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, bảo đảm đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựng công trình.
…”
Theo đó, có thể hiểu thiết kế kỹ thuật thực chất là bước làm rõ và cụ thể hóa thiết kế cơ sở sau khi dự án được phê duyệt. Đây không chỉ là việc bổ sung thông số kỹ thuật hay vật liệu sử dụng mà còn là quá trình đảm bảo mọi giải pháp thiết kế đều tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật. Nếu coi thiết kế cơ sở là bộ khung ý tưởng, thì thiết kế kỹ thuật chính là bản vẽ chi tiết giúp hiện thực hóa ý tưởng đó một cách chính xác. Đây cũng là tiền đề quan trọng để triển khai thiết kế bản vẽ thi công, hạn chế tối đa sai sót và đảm bảo tính khả thi khi đưa vào thực tế.
Ví dụ minh họa về thiết kế kỹ thuật
Một kỹ sư thiết kế hệ thống cấp nước và xử lý nước cho một nhà máy sản xuất. Trong thiết kế kỹ thuật, kỹ sư sẽ:
- Lập bản vẽ chi tiết vị trí đặt đường ống cấp nước, bể lắng, bể lọc và bể chứa nước thải.
- Mô tả thông số kỹ thuật như đường kính ống, vật liệu sử dụng (nhựa HDPE, ống gang, thép không gỉ), áp suất nước.
- Chỉ dẫn thi công: Hướng dẫn công nhân lắp đặt theo đúng độ sâu chôn ống, độ dốc thoát nước, cách nối ống đảm bảo chống rò rỉ.
- Dự toán chi phí: Xác định số lượng vật tư, thiết bị cần mua và nhân công thực hiện.
Bản vẽ thiết kế kỹ thuật là gì?
Bản vẽ thiết kế kỹ thuật là tài liệu chi tiết thể hiện các giải pháp xây dựng, thông số kỹ thuật và vật liệu sử dụng, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Nội dung trong hồ sơ thiết kế kỹ thuật
Một bộ hồ sơ thiết kế kỹ thuật chuẩn thường bao gồm ba phần chính:
Phần thuyết minh
- Thuyết minh tổng quát: Cung cấp cái nhìn chung về công trình, mục tiêu và phạm vi dự án.
- Căn cứ lập thiết kế: Liệt kê các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và thiết kế mẫu được áp dụng trong dự án.
- Nội dung dự án đầu tư: Trình bày chi tiết về dự án đã được phê duyệt, bao gồm các phương án thiết kế được lựa chọn và so sánh.
- Chỉ tiêu kỹ thuật: Xác định các thông số và tiêu chuẩn mà công trình cần đạt được theo phương án đã chọn.
- Điều kiện tự nhiên và môi trường: Phân tích các yếu tố như địa hình, địa chất, khí tượng thủy văn và tác động môi trường tại khu vực xây dựng.
Phần bản vẽ
- Sơ đồ vị trí và hiện trạng: Hiển thị vị trí khu đất, ranh giới và thông tin quy hoạch theo phê duyệt.
- Tổng mặt bằng: Bố trí các hạng mục công trình, hệ thống kỹ thuật và các chi tiết liên quan.
- Bản vẽ chi tiết: Bao gồm mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt của các hạng mục, cùng các bản vẽ hệ thống kỹ thuật như điện, nước, thông gió.
Phần tổng dự toán
- Dự toán chi phí: Tính toán chi phí xây dựng, vật liệu, nhân công và các chi phí liên quan khác.
- Phân tích hiệu quả kinh tế: Đánh giá lợi ích kinh tế và hiệu quả đầu tư của dự án.
Thiết kế kỹ thuật có vai trò gì?
Thiết kế kỹ thuật được coi là một bước quan trọng không thể thiếu trong mọi dự án xây dựng, chỉ xếp sau thiết kế cơ sở. Thiết kế kỹ thuật có vai trò cụ thể như sau:
- Định hướng kiến trúc: Thiết kế kỹ thuật là nền tảng giúp triển khai hệ thống một cách chính xác và hiệu quả. Đây cũng là cơ sở để đánh giá tính hợp lý và khả thi của toàn bộ thiết kế.
- Khả năng thích ứng: Một thiết kế kỹ thuật tốt phải đảm bảo khả năng điều chỉnh linh hoạt theo yêu cầu, xu hướng mới và công nghệ hiện đại. Điều này giúp công trình duy trì sự phù hợp và tối ưu trong tương lai.
- Tự động hóa: Thiết kế kỹ thuật hỗ trợ việc tích hợp các công cụ tự động hóa ngay từ đầu, giúp hệ thống vận hành hiệu quả, mở rộng linh hoạt và giảm thiểu các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai.
Tác dụng của hồ sơ thiết kế kỹ thuật trong dự án khách sạn
Đối với các công trình lưu trú thương mại như khách sạn, hồ sơ thiết kế kỹ thuật đòi hỏi sự kết hợp phức tạp giữa kiến trúc thẩm mỹ và hạ tầng vận hành 24/7. Một bộ hồ sơ chuẩn hóa tại Vạn An Group tập trung giải quyết các bài toán trọng tâm sau:
- Tích hợp hệ thống M&E tải trọng lớn: Tính toán chi tiết công suất điện dự phòng, hệ thống nước nóng trung tâm và điều hòa không khí. Thiết kế đảm bảo vận hành êm ái, tối ưu điện năng và loại bỏ hoàn toàn tiếng ồn ảnh hưởng đến không gian nghỉ ngơi của khách.
- Giải pháp cách âm và an toàn PCCC nghiêm ngặt: Triển khai chi tiết vách, trần cách âm đạt chuẩn STC để chống lọt âm giữa các phòng ngủ. Đồng thời, lập bản vẽ chi tiết hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động Sprinkler, hút khói và thang áp lực dương theo đúng quy chuẩn PCCC mới nhất.
- Tối ưu luồng giao thông nội bộ (Back of House – BOH): Tách biệt triệt để luồng di chuyển của du khách và luồng vận hành kỹ thuật (nhập hàng, thu gom đồ vải, hành lang nhân viên, gom rác). Điều này giúp khách sạn vận hành trơn tru mà vẫn giữ nguyên sự riêng tư, sang trọng cho khách nghỉ dưỡng.
Sự khác biệt giữa thiết kế cơ sở và thiết kế kỹ thuật
Dưới đây là bảng so sánh sự khác biệt giữa thiết kế cơ sở và thiết kế kỹ thuật để bạn dễ dàng nắm bắt:
| Tiêu chí | Thiết kế cơ sở | Thiết kế kỹ thuật |
| Mục đích | Xác định phương án thiết kế tổng thể, làm cơ sở để phê duyệt dự án đầu tư. | Cụ thể hóa thiết kế cơ sở, cung cấp chi tiết kỹ thuật để thi công. |
| Thời điểm thực hiện | Giai đoạn lập dự án đầu tư. | Sau khi dự án được phê duyệt. |
| Mức độ chi tiết | Chỉ xác định các thông số kỹ thuật chủ yếu, chưa đi sâu vào chi tiết. | Mô tả chi tiết kết cấu, vật liệu, hệ thống kỹ thuật để phục vụ thi công. |
| Nội dung chính | – Bản vẽ tổng mặt bằng.
– Phương án kiến trúc, kết cấu, kỹ thuật chính. – Mô tả sơ bộ hệ thống điện, nước, phòng cháy chữa cháy. |
– Bản vẽ chi tiết kết cấu, kiến trúc.
– Thuyết minh kỹ thuật đầy đủ. – Chỉ dẫn thi công, danh mục vật liệu, dự toán chi phí. |
| Vai trò | Là cơ sở để đánh giá tính khả thi và xin cấp phép đầu tư. | Là tài liệu chính thức để triển khai bản vẽ thi công và thực hiện xây dựng. |
Một số câu hỏi thường gặp về thiết kế kỹ thuật
Hồ sơ cần chuẩn bị khi thẩm định thiết kế kỹ thuật gồm những tài liệu nào?
Theo quy định tại Điều 29 Nghị định 59/2015/NĐ-CP, hồ sơ thẩm định thiết kế kỹ thuật bao gồm:
- Tờ trình thẩm định thiết kế theo mẫu quy định.
- Thuyết minh thiết kế, các bản vẽ thiết kế và các tài liệu khảo sát xây dựng liên quan.
- Bản sao quyết định phê duyệt dự án hoặc phê duyệt chủ trương đầu tư (trừ nhà ở riêng lẻ).
- Hồ sơ năng lực của cá nhân/tổ chức thực hiện thiết kế, thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy, đánh giá tác động môi trường (nếu có).
- Báo cáo tổng hợp về sự phù hợp của hồ sơ thiết kế với hợp đồng.
- Dự toán xây dựng cho công trình sử dụng vốn nhà nước.
Những loại công trình nào bắt buộc phải có thiết kế kỹ thuật?
Theo quy định tại Nghị định 15/2021/NĐ-CP, thiết kế kỹ thuật là bước thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở và trước thiết kế bản vẽ thi công, áp dụng cho các công trình có yêu cầu thiết kế 3 bước. Cụ thể, các công trình sau thường yêu cầu thiết kế kỹ thuật:
- Công trình dân dụng cấp I và cấp đặc biệt (các tòa nhà cao tầng, trung tâm thương mại lớn)
- Công trình công nghiệp cấp I và cấp đặc biệt, như: nhà máy sản xuất quy mô lớn, khu công nghiệp.
- Công trình giao thông cấp I và cấp đặc biệt, như: cầu lớn, đường cao tốc.
- Công trình hạ tầng kỹ thuật cấp I và cấp đặc biệt, như: hệ thống cấp thoát nước đô thị lớn.
- Công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn cấp I và cấp đặc biệt, như: đập thủy lợi lớn.
Với các công trình có quy mô nhỏ hơn hoặc ít phức tạp hơn, có thể áp dụng thiết kế 1 bước hoặc 2 bước, lúc này thiết kế kỹ thuật có thể được gộp chung với thiết kế bản vẽ thi công.
Mức phí thẩm định thiết kế kỹ thuật cho từng loại công trình được quy định ra sao?
Mức phí thẩm định thiết kế kỹ thuật được quy định tại Thông tư 27/2023/TT-BTC, áp dụng từ 01/7/2023. Phí được tính theo tỷ lệ % trên chi phí xây dựng (chưa VAT) trong dự toán công trình.
- Tất cả các loại công trình (dân dụng, công nghiệp, giao thông, hạ tầng kỹ thuật, nông nghiệp & phát triển nông thôn) đều có mức phí tương tự:
- 0,165% cho công trình ≤ 15 tỷ đồng.
- 0,019% cho công trình ≥ 8.000 tỷ đồng.
Như vậy, bài viết này, chúng ta đã hiểu rõ về thiết kế kỹ thuật và các nội dung quan trọng trong hồ sơ thiết kế kỹ thuật. Vạn An Group hy vọng những chia sẻ trên sẽ mang lại thông tin hữu ích, giúp chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan có cơ sở vững chắc để triển khai dự án hiệu quả.
Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.
