Vật liệu xây dựng gồm những gì? Các loại vật liệu xây dựng phổ biến hiện nay là gì? Nếu bạn cũng đang quan tâm đến vấn đề này, cùng Vạn An Group tìm hiểu trong nội dung bài viết này nhé.
Vật liệu xây dựng là gì?
Vật liệu xây dựng là các loại vật chất được sử dụng để xây dựng công trình như nhà ở, cầu đường, khách sạn, nhà máy, và các cơ sở hạ tầng khác. Đây là thành phần cốt lõi quyết định đến kết cấu, độ bền, thẩm mỹ và chi phí của công trình.
Vật liệu xây dựng là thuật ngữ dùng chung để nói đến các vật liệu trong xây dựng trong các công trình xây dựng khách sạn, công trình dân dụng, cầu đường, giao thông hay các công trình, cơ sở hạ tầng khác… Vật liệu xây dựng có thể là các vật liệu tự nhiên như đá, gỗ,..hoặc vật liệu nhân tạo như gạch, xi măng, cốt thép,…
Các loại vật liệu trong xây dựng
Vật liệu xây dựng cơ bản
Vật liệu xây dựng cơ bản là những loại vật liệu thiết yếu và phổ biến nhất trong mọi công trình xây dựng, từ nhà ở dân dụng đến công trình công nghiệp, cơ sở hạ tầng. Đây là nền tảng tạo nên phần kết cấu chính của công trình.

Xi măng
Đây là vật liệu xây dựng không thể thiếu trong đa phần các công trình và thường được sử dụng trong công việc xây, trá và đổ bê tông. Ngoài ra, xi măng còn có khả năng chống lại các tác động do thời tiết và sự mài mòn gây ra. Xi măng được chia làm 2 loại dựa trên thành phần làm xi măng PC và PCB.

Sắt, thép
Là loại vật liệu quan trọng gây dựng nền móng, tạo nên các kiến trúc kiên cố, bền vững. Có 2 loại sắt thép được sử dụng phổ biến đó là thép thanh vằn và thép cuộn. Trong đó:
- Thép cuộn có bề mặt trơn nhẵn, với các đường kính thông thường là Ø6mm, Ø8mm, Ø10mm, Ø12mm, Ø14mm.
- Thép vằn có đặc tính chịu lực tốt độ cứng và độ bền cao, thường có chiều dài 11,7m/cây.
Gạch xây dựng
Gạch xây dựng là một trong những vật liệu cơ bản và quan trọng nhất trong ngành xây dựng. Có hai loại gạch xây dựng được sử dụng phổ biến là gạch đất nung và gạch không nung:
- Gạch đất nung: Thành phần chính là đất sét. Loại gạch này có đặc điểm là bền, chắc chắn, khả năng chịu lực tốt và thường được dùng để xây tường, móng, cột.
- Gạch không nung – Được nhà nước khuyến khích sử dụng: Thành phần chính gồm xi măng, cát, đá mạt và nước. Loại gạch này có đặc điểm là cường độ cao, ít hút nước và được dùng để xây tường, lát vỉa hè.
Xem thêm: 12 Loại vật liệu có thể thay thế tường gạch ngoài trời
Cát xây dựng
Vật liệu cát xây dựng được chia làm 5 loại: Cát vàng, cát đen, cát san lấp, cát xây tô và cát bê tông. Tùy vào đặc điểm của công trình mà lựa chọn loại cát xây dựng phù hợp.
Đá xây dựng
Đá xây dựng cũng là một loại vật liệu xây dựng cơ bản không thể thiếu trong việc xây dựng phần thô của công trình. Các loại đá được sử dụng phổ biến trong xây dựng như đá 0x4, đá 1×2, đá 3×4, đá 4×6, đá 5×7, đá mi sàng và đá mi bụi. Mỗi loại đá xây dựng sẽ có đặc điểm và chức năng riêng phù hợp với từng công trình.
Nước
Thành phần không thể thiếu trong trộn bê tông, vữa
Vật liệu xây dựng kết cấu
Vật liệu xây dựng kết cấu là những loại vật liệu chịu lực chính trong công trình, dùng để tạo nên bộ khung, móng, sàn, cột, dầm, tường chịu lực… nhằm đảm bảo độ bền, ổn định và an toàn cho toàn bộ công trình. Vật liệu này có đặc tính bền vững theo thời gian, được tính toán kỹ lưỡng trong thiết kế kết cấu công trình.
Vữa xây dựng
Vữa xây dựng được làm chủ yếu từ các thành phần như xi măng, cát, nước, phụ gia. Đặc điểm của loại vật liệu xây dựng kết cấu này là khả năng chịu lực tốt, giúp liên kết các kết cấu với nhau một cách vững chắc.
Phụ gia xây dựng
Phụ gia xây dựng là các chất được thêm vào vữa hoặc bê tông có công dụng cải thiện hoặc điều chỉnh một số tính chất của chúng. Phụ gia xây dựng được phân làm hai loại chính: phụ gia hóa học (chống thấm, dẻo, chống đông cứng nhanh) và phụ gia khoáng (tro bay, Silica fume).
Bê tông
Bê tông là loại đá nhân tạo được tạo nên từ nhiều nguyên liệu như cốt liệu mịn, cốt liệu thô, xi măng, nhựa đường, nước, phụ gia,…Bê tông có nhiều loại, các phổ biến trong xây dựng như: bê tông nhựa, bê tông tươi, bê tông polyme, bê tông Asphalt,..
Vật liệu xây dựng hoàn thiện
Vật liệu hoàn thiện là các loại vật liệu được sử dụng ở giai đoạn cuối của quá trình xây dựng, với mục đích tăng tính thẩm mỹ, tiện nghi và bảo vệ cho công trình sau khi phần kết cấu đã hoàn thành. Chúng không chịu lực chính, nhưng ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống, cảm nhận thẩm mỹ và giá trị sử dụng của công trình.
Đặc điểm của vật liệu hoàn thiện:
- Không chịu lực, nhưng liên quan đến thẩm mỹ và công năng sử dụng
- Có tính đa dạng cao về mẫu mã, màu sắc, chất liệu
- Là phần thường dễ nhìn thấy nhất trong ngôi nhà hoặc công trình
Vật liệu xây dựng hoàn thiện gồm những gì?
| Nhóm | Vật liệu | Công dụng |
|---|---|---|
| Ốp lát – sàn – trần | Gạch ốp lát, đá granite, sàn gỗ, trần thạch cao | Hoàn thiện sàn, tường, trần |
| Sơn & vật liệu phủ | Sơn tường, sơn chống thấm, vecni, keo dán | Tạo màu, bảo vệ tường, gỗ |
| Cửa & phụ kiện | Cửa gỗ, cửa nhôm kính, bản lề, tay nắm | Hoàn thiện lối ra vào, ngăn cách không gian |
| Thiết bị vệ sinh – nhà bếp | Lavabo, bồn cầu, bếp, chậu rửa, vòi nước | Phục vụ sinh hoạt hàng ngày |
| Kính – nhôm – sắt trang trí | Kính cường lực, vách kính, lan can inox | Làm đẹp và lấy sáng, ngăn cách không gian |
| Đèn chiếu sáng & điện | Đèn led, ổ cắm, công tắc, dây điện | Tạo ánh sáng và tiện nghi sinh hoạt |
Vai trò của vật liệu xây dựng trong thi công khách sạn
Trong thi công khách sạn, vật liệu xây dựng đóng vai trò cốt lõi trong việc hình thành kết cấu công trình, đảm bảo độ bền vững và khả năng chịu lực. Những vật liệu như bê tông, thép, gạch, đá được sử dụng để xây dựng móng, cột, dầm và sàn – tạo nên bộ khung vững chắc cho toàn bộ khách sạn.
Bên cạnh đó, vật liệu hoàn thiện như kính, gỗ, đá ốp, sơn trang trí góp phần định hình phong cách kiến trúc và nâng tầm thẩm mỹ không gian. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận và trải nghiệm của khách hàng khi lưu trú.
Ngoài ra, việc lựa chọn đúng vật liệu còn giúp tối ưu chi phí, đẩy nhanh tiến độ thi công và nâng cao hiệu quả vận hành. Các vật liệu hiện đại như tấm panel, vật liệu cách âm – cách nhiệt, sơn chống bám bẩn… đang ngày càng được ưu tiên trong các công trình khách sạn cao cấp.
Các loại vật liệu xây dựng phải được chứng nhận hợp quy
Trong xây dựng, việc sử dụng vật liệu kém chất lượng tiềm ẩn nguy cơ hư hại và gây nguy hiểm cho người dùng cũng như thiệt hại cho công trình. Do đó, các vật liệu xây dựng phải được cấp chứng nhận và công bố hợp quy theo QCVN 16:2019/BXD trước khi lưu thông và sử dụng.
Danh mục sau đây liệt kê 6 nhóm vật liệu xây dựng cần thực hiện chứng nhận hợp quy để đảm bảo chất lượng và an toàn cho công trình:
I. Xi măng, phụ gia cho xi măng và bê tông
- Xi măng poóc lăng
- Xi măng poóc lăng (Xi măng poóc lăng hỗn hợp; Xi măng poóc lăng bền sun phát; Xi măng poóc lăng hỗn hợp bền sun phát)
- Thạch cao phospho dùng để sản xuất xi măng
- Tro bay
II. Cốt liệu xây dựng
- Cốt liệu cho bê tông và vữa
- Cát nghiền cho bê tông và vữa
III. Gạch, đá ốp lát
- Gạch gốm ốp lát
- Đá ốp lát tự nhiên
- Đá ốp lát nhân tạo trên cơ sở chất kết dính hữu cơ
IV. Vật liệu xây
- Gạch đất sét nung
- Gạch bê tông
- Sản phẩm bê tông khí chưng áp
- Tấm tường rỗng bê tông đúc sẵn theo công nghệ đùn ép
V. Kính xây dựng
- Kính nổi
- Kính phẳng tôi nhiệt
- Kính dán nhiều lớp và kính dán an toàn nhiều lớp
- Kính hộp gắn kín cách nhiệt
VI. Vật liệu xây dựng khác
- Tấm sóng amiăng xi măng
- Amiăng crizôtin để sản xuất tấm sóng amiăng xi măng
- Tấm thạch cao và Panel thạch cao có sợi gia cường
- Sơn tường dạng nhũ tương
- Thanh định hình (profile) nhôm và hợp kim nhôm
- Thanh định hình (profile) poly(vinyl clorua) không hóa dẻo (PVC-U) dùng để chế tạo cửa sổ và cửa đi
- Các loại ống (Ống và phụ tùng Polyetylen (PE) dùng cho mục đích cấp nước và thoát nước, Ống và phụ tùng nhựa Polypropylen (PP) dùng cho mục đích cấp và thoát nước, Ống và phụ tùng Polyvinyl clorua không hóa dẻo (PVC-U) dùng cho mục đích cấp và thoát nước, Ống và phụ tùng bằng chất dẻo (PVC-U; PP; PE) thành kết cấu dùng cho mục đích thoát nước chôn ngầm trong điều kiện không chịu áp, Hệ thống ống nhựa nhiệt rắn gia cường bằng sợi thủy tinh trên cơ sở nhựa polyeste không no (GRP) sử dụng trong cấp nước chịu áp và không chịu áp)
Cách lựa chọn vật liệu xây dựng phù hợp
Ngoài việc hiểu rõ về các loại vật liệu xây dựng, việc lựa chọn đúng vật liệu là một bước quan trọng để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của công trình. Dưới đây là một số tiêu chí bạn cần xem xét khi lựa chọn vật liệu xây dựng:
- Lựa chọn nguyên vật liệu phù hợp: Thay vì chọn những vật liệu có mức giá cao, bạn nên tìm hiểu và lựa chọn những loại vật liệu có độ tương thích lớn nhất với đặc điểm của công trình. Cụ thể, cần đánh giá chi tiết tình hình thực tế và các yêu cầu kỹ thuật để chọn ra những vật liệu phù hợp nhất. Đảm bảo vật liệu có khả năng chịu lực, độ bền và độ ổn định tốt.
- So sánh các loại vật liệu với nhau: Một dự án có thể có nhiều loại vật liệu có chất lượng tương đương nhau. Vì vậy, bạn cần đánh giá, so sánh điểm mạnh, điểm yếu của từng loại để tìm ra vật liệu thích hợp nhất.
- Ngân sách: Cân nhắc chi phí vật liệu sao cho phù hợp với ngân sách đã dự trù, không chỉ xem xét giá mua ban đầu mà còn tính đến chi phí bảo trì, sửa chữa sau này.
- Lựa chọn nhà cung cấp uy tín: Chọn mua tại các cơ sở uy tín giúp bạn yên tâm hơn về chất lượng và đảm bảo chắc chắn về sản lượng..
Với những nội dung được Vạn An Group chia sẻ ở trên hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ về vấn đề vật liệu xây dựng gồm những gì? Mong rằng qua bài viết này, bạn đọc có thể nắm được thông tin cần thiết và lựa chọn đúng loại vật liệu xây dựng phù hợp với công trình thi công của mình.
Xem thêm:

Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.


