Độ sụt bê tông là gì? Các bước kiểm tra và phương pháp đo độ sụt

Trong quá trình thi công, một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tính linh hoạt và dễ thi công của bê tông tươi chính là độ sụt bê tông. Trong bài viết này, Vạn An Group sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu cách đo độ sụt và bảng tiêu chuẩn về độ sụt bê tông.

Độ sụt bê tông là gì?

Độ sụt bê tông là một chỉ số quan trọng trong quá trình thi công xây dựng thể hiện tính chất lưu động của hỗn hợp bê tông tươi trước khi đổ vào khuôn. Nói đơn giản, độ sụt bê tông đo lường khả năng dễ dàng di chuyển, thi công và chất lượng của bê tông sẽ được đánh giá qua đại lượng này.

Đối với mỗi công trình khác nhau sẽ có quy định về độ sụt bê tông khác nhau. Con số này phải được tính toán chính xác, đảm bảo tính nhất quán và yêu cầu kỹ thuật cao nhằm đảm bảo chất lượng và tính khả thi trong quá trình thi công xây dựng. 

Tại sao cần phải kiểm tra độ sụt bê tông

Độ sụt bê tông ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thi công và độ dẻo của bê tông. Nếu độ sụt quá thấp, bê tông có thể gây khó khăn trong thi công và không lấp đầy khuôn hoàn toàn, gây ra lỗ rỗng trong kết cấu. Còn nếu độ sụt quá cao, bê tông có thể mất độ bền và dễ bị phân tầng.

Độ sụt giúp đánh giá sơ bộ chất lượng bê tông ngay tại công trường trước khi tiến hành đổ bê tông. Sau khi kiểm tra, đơn vị thi công sẽ biết được mức độ xuống cấp, hư hỏng để tiến hành sửa chữa, hồi phục.

Phương pháp kiểm tra độ sụt bê tông chính xác

Để bê tông có thể đạt được độ sụt chính xác và đạt tiêu chuẩn, cần áp dụng các phương pháp kiểm tra độ sụt bê tông, cụ thể:

Sử dụng thiết bị kiểm tra độ sụt

Các dụng cụ cần thiết để đo bao gồm:

• Côn đo độ sụt bê tông hình nón cụt có kích thước: chiều cao h = 300 mm, đường kính đáy dưới D = 200 mm, đường kính đáy trên d = 100 mm. Yêu cầu mặt trong của côn đo phải nhẵn không có vết nhô lên của đinh hay các mối hàn, có hai loại côn phổ biến với các kích thước như sau:

Loại côn	d	D	h
N1	100 + 2	200 + 2	300 + 2
N2	150 + 2	300 + 2	450 + 2

• Phễu để đổ bê tông vào côn dễ dàng
• Que dầm bằng sắt tròn 16 với kích thước 16mm
• Bay trộn bê tông
• Thước lá với độ chính xác 1mm
• Bàn côn phẳng với kích thước 400x400mm.

Lấy mẫu thử độ sụt

Dựa vào tiêu chuẩn TCVN 3105-1993 để lấy mẫu thử độ sụt bê tông, thể tích hỗn hợp cần lấy:

• Hỗn hợp bê tông có cốt liệu với cỡ hạt 40mm: 8 lít
• Hỗn hợp bê tông chứa cốt liệu với cỡ hạt 70 -100mm: 24 lít

Các bước kiểm tra độ sụt bê tông

Đối với hỗn hợp bê tông có cốt liệu với cỡ hạt 40mm thì sử dụng côn đo N1 và cỡ hạt 20-100mm sẽ sử dụng côn đo N2. Tiến hành đo độ sụt bê tông theo các bước dưới đây:

Bước 1: Cố định nón sụt

Đầu tiên, làm ẩm bàn côn và đặt nó trên một bề mặt phẳng. Giữ nón sụt ổn định bằng cách sử dụng hai chân để cố định vị trí. Sau đó, đổ hỗn hợp bê tông vào một phần ba chiều cao của nón, đầm kỹ để đảm bảo hỗn hợp chặt mà không làm khuấy động.

Bước 2: Đổ bê tông vào nón và đầm kỹ

• Tiếp theo, đổ bê tông vào đến 2/3 chiều cao của nón và tiếp tục đầm kỹ để nén chặt hỗn hợp. Sau đó, đổ thêm bê tông cho đến khi đầy nón cụt và tiếp tục đầm 25 lần. Nếu lượng bê tông chuẩn bị ban đầu không đủ để đầm nén, hãy bổ sung thêm hỗn hợp cho đến khi nón được lấp đầy và bê tông được nén chặt hoàn toàn.
• Sử dụng que đầm thép để đầm xung quanh lại một lần nữa, gạt bỏ bê tông thừa cho bằng phẳng với phần chóp của côn đo hình nón cụt.
• Tiếp đó rút côn đo từ từ ra khỏi hỗn hợp, lưu ý không làm di chuyển bê tông.

Bước 3: Tiến hành thí nghiệm đo độ sụt

Tiến hành kiểm tra độ sụt bằng cách chờ bê tông sụt và đo sự thay đổi về chiều cao của hỗn hợp, lật ngược lại côn đo và đặt cạnh các mẫu để làm cơ sở kiểm tra. Dùng thước đo khoảng cách từ thước tới tâm di rời ta sẽ được độ sụt của bê tông.

Biên bản kiểm tra độ sụt bê tông gồm nội dung gì? 

Biên bản thử sẽ bao gồm các nội dung như sau:

• Thời gian: ngày và giờ  lấy mẫu thí nghiệm
• Địa chỉ lấy mẫu
• Kết quả độ sụt của bê tông
• Chữ ký của người thực hiện kiểm tra độ sụt của bê tông 

Bảng tiêu chuẩn kiểm tra độ sụt bê tông theo mác bê tông

Bảng tiêu chuẩn kiểm tra độ sụt bê tông dựa theo các độ sụt khác nhau:

Độ sụt 100 ± 20

Mác bê tông	Đơn vị tính	Tiêu chuẩn	Độ sụt (mm	Độ sụt (cm)
M100	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M150	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M200	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M250	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M300	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M350	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2
M400	m³	Đá 1×2	100 ± 20	10±2

Độ sụt 100 ± 20 có nghĩa là khi đo độ sụt của bê tông, chiều cao giảm xuống 100mm (10cm) sau khi lấy nón sụt ra. Khoảng ± 20 cho biết rằng độ sụt có thể dao động từ 80mm –  120mm (8cm – 12cm).

Độ sụt 120 ± 20

Mác bê tông	Đơn vị tính	Đá	Độ sụt (mm)	Độ sụt (cm)
M100	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M150	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M200	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M250	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M300	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M350	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm
M400	m3	1 x 2 cm	120 ± 20	12 ± 2 cm

Độ sụt 120 ± 20 có nghĩa là khi đo độ sụt của bê tông, chiều cao giảm xuống 120mm (12cm) sau khi lấy nón sụt ra. Khoảng ± 20 cho biết rằng độ sụt có thể dao động từ 100mm –  140mm (10cm – 14cm).

Độ sụt 140 ± 20

Mác bê tông	Đơn vị tính	Tiêu chuẩn	Độ sụt (mm	Độ sụt (cm)
M100	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M150	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M200	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M250	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M300	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M350	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2
M400	m³	Đá 1×2	140 ± 20	14±2

Độ sụt 140 ± 20 có nghĩa là khi đo độ sụt của bê tông, chiều cao giảm xuống 140mm (14cm) sau khi lấy nón sụt ra. Khoảng ± 20 cho biết rằng độ sụt có thể dao động từ 120mm –  160mm (12cm – 16cm).

Cách chọn độ sụt bê tông phù hợp với công trình

Dưới đây là một số gợi ý về cách chọn độ sụt bê tông phù hợp cho từng loại công trình dành cho bạn đọc tham khảo:

• Đối với nhà từ 3 tầng trở xuống: Khu vực giao giữa các dầm nên sử dụng bê tông Mác 250, trong khi tổng thể công trình nên dùng bê tông Mác 200.
• Đối với nhà từ 4-6 tầng: Khu vực giao dầm sử dụng bê tông Mác 300, còn tổng thể công trình sử dụng Mác 250.
• Đối với nhà từ 6-10 tầng: Toàn bộ công trình nên sử dụng bê tông Mác 300.
• Đối với các công trình nhà dân dụng: Khi bơm bê tông, độ sụt từ 10 ± 2 cm đến 12 ± 2 cm là hợp lý. Nếu đổ bê tông thủ công cho phần móng, độ sụt thích hợp là 6 ± 2 cm.

Độ sụt bê tông ảnh hưởng thế nào đến thi công khách sạn?

Trong thi công khách sạn, độ sụt không chỉ phản ánh khả năng lưu động của bê tông tươi mà còn ảnh hưởng đến khả năng bơm, chất lượng cấu kiện và tiến độ đổ bê tông. Vì vậy, độ sụt cần được xác định theo từng hạng mục và phương án thi công, thay vì áp dụng một mức chung cho toàn bộ công trình.

• Dầm, sàn và cột: Độ sụt cần đủ để bê tông điền đầy khuôn, bao kín cốt thép và thuận lợi cho công tác đầm. Nếu quá cao, bê tông có thể bị phân tầng; nếu quá thấp, việc đổ và đầm sẽ khó khăn hơn.
• Khu vực cốt thép dày: Tại nút dầm – cột, vách hoặc các cấu kiện bố trí nhiều thép, độ sụt phù hợp giúp bê tông len vào các khoảng hẹp, hạn chế rỗ và khuyết tật sau khi tháo coppha. Tuy nhiên, không nên chỉ tăng độ sụt bằng cách bổ sung nước tại công trường.
• Thi công bằng bơm: Với khách sạn nhiều tầng, khối lượng bê tông lớn nên thường phải bơm lên cao và đổ liên tục. Độ sụt ổn định giúp hỗn hợp di chuyển thuận lợi trong đường ống, hạn chế tắc bơm và gián đoạn quá trình thi công.
• Kiểm soát vật liệu tại công trường: Kiểm tra độ sụt của bê tông tại công trường giúp nhà thầu phát hiện sớm sai lệch so với yêu cầu. Nếu hỗn hợp không đạt, cần xác định nguyên nhân và xử lý theo quy trình thay vì tự ý điều chỉnh tại hiện trường.

Với chủ đầu tư, kiểm soát độ sụt đúng giúp hạn chế những phát sinh tưởng nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ như bê tông khó thi công, rỗ bề mặt hoặc phải sửa chữa sau khi tháo coppha. Với nhà thầu, đây là một trong những chỉ tiêu cần kiểm tra trước khi quyết định tiếp tục đổ.

Trong quá trình thiết kế và thi công khách sạn, Vạn An Group lựa chọn và kiểm soát độ sụt dựa trên cấu kiện, cấp phối, phương pháp bơm và các điều kiện thực tế tại công trường. Cách làm này giúp cân bằng giữa tính công tác, chất lượng kết cấu và tiến độ, thay vì chọn độ sụt cao để dễ thi công.

Lưu ý khi lựa chọn độ sụt bê tông cho công trình

Khi lựa chọn độ sụt bê tông phù hợp với công trình, cần chú ý một số yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng và độ bền công trình:

• Loại công trình và kết cấu: Đối với kết cấu lớn như nền móng, dầm, cột, sàn nên chọn độ sụt thấp để đảm bảo độ chắc chắn của bê tông. Đối với kết cấu nhỏ như tường nên chọn độ sụt cao giúp bê tông dễ thi công hơn.

• Phương pháp thi công: Đổ bê tông thủ công cần chọn độ sụt từ trung bình đến cao để hỗn hợp dễ thi công. Đối với đổ bê tông bằng máy bơm cần chọn độ sụt cao hơn để bê tông có khả năng chảy tốt hơn qua ống bơm.

• Điều kiện môi trường: Đối với thời tiết nóng nên chọn bê tông độ sụt cao để có đủ độ ẩm trong quá trình thi công. Với thời tiết lạnh thì chọn bê tông độ sụt thấp hơn để giảm thiểu nguy cơ mất nước nhanh.

• Yêu cầu kỹ thuật: Một số công trình yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật cao về độ nén, độ bền và khả năng chịu lực.

• Thời gian thi công: Nếu thời gian thi công kéo dài, nên chọn bê tông có độ sụt cao để đảm bảo bê tông không bị giảm tính lưu động.

Độ sụt bê tông là một chỉ số quan trọng không thể thiếu trong quá trình thi công xây dựng. Việc lựa chọn độ sụt phù hợp không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thi công mà còn quyết định chất lượng và độ bền vững của công trình. Vạn An Group là một đơn vị thi công thiết kế khách sạn chuyên nghiệp, uy tín, luôn sẵn sàng hỗ trợ tư vấn khách hàng thông qua Hotline 0985 385 102 hoặc email: vngroupcenter@gmail.com.