Đăng ký môi trường là gì? Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp và chủ đầu tư quan tâm khi triển khai dự án kinh doanh, sản xuất có tác động đến môi trường. Bài viết sau, Vạn An Group sẽ giúp bạn nắm rõ các thông tin quan trọng về đối tượng, hồ sơ và thủ tục đăng ký môi trường theo quy định pháp luật mới nhất hiện nay.
Đăng ký môi trường là gì?
Căn cứ điều 9 Luật số 72/2020/QH14 về Bảo vệ môi trường có giải thích khái niệm đăng ký môi trường như sau:
“Đăng ký môi trường là việc chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước các nội dung liên quan đến xả chất thải và biện pháp bảo vệ môi trường của dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ (sau đây gọi chung là dự án đầu tư, cơ sở)”.
Vậy đăng ký môi trường được hiểu đơn giản là thủ tục pháp lý mà tổ chức, cá nhân thực hiện để thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước về các hoạt động xả thải ra môi trường, biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình đầu tư, xây dựng, sản xuất…

Đối tượng đăng ký môi trường được quy định như thế nào?
Theo Điều 49 Luật số 72/2020/QH14 có quy định các đối tượng phải đăng ký môi trường bao gồm:
- Dự án đầu tư có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường;
- Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoạt động trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành có phát sinh chất thải không thuộc đối tượng phải có giấy phép môi trường.
Bên cạnh đó, sẽ có một số đối tượng được miễn đăng ký môi trường. Cụ thể căn cứ theo Điều 32 Nghị định 8/2022/NĐ-CP và Điều 49 Luật số 72/2020/QH14, những đối tượng được miễn đăng ký môi trường gồm:
Dự án đầu tư, cơ sở quy định tại điểm a khoản 2 Điều 49 Luật Bảo vệ môi trường.
Dự án đầu tư khi đi vào vận hành và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ không phát sinh chất thải hoặc chỉ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt dưới 300 kg/ngày được quản lý theo quy định của chính quyền địa phương; hoặc phát sinh nước thải dưới 5m3/ngày, khí thải dưới 50m3/giờ được xử lý bằng công trình thiết bị xử lý tại chỗ hoặc được quản lý theo quy định của chính quyền địa phương.
Danh mục dự án đầu tư, cơ sở được miễn đăng ký môi trường quy định tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định 8/2022/ NĐ-CP này.
Thời điểm nào cần đăng ký môi trường?
Căn cứ khoản 6 Điều 49 Luật số 72/2020/QH14 quy định về thời điểm đăng ký môi trường như sau:
a) Dự án đầu tư quy định tại điểm a khoản 1 Điều này và thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường phải đăng ký môi trường trước khi vận hành chính thức;
b) Dự án đầu tư quy định tại điểm a khoản 1 Điều này nhưng không thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường phải đăng ký môi trường trước khi cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng đối với trường hợp phải có giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng hoặc trước khi xả chất thải ra môi trường đối với trường hợp không phải có giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng;
c) Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quy định tại điểm b khoản 1 Điều này phải đăng ký môi trường trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành.

Nội dung đăng ký môi trường gồm những gì?
Căn cứ điều 49 Luật số 72/2020/QH14 quy định:
Nội dung đăng ký môi trường bao gồm những nội dung sau:
1. Thông tin chung về dự án đầu tư, cơ sở: Gồm tên dự án, địa điểm, quy mô, thông tin chủ đầu tư/ cá nhân thực hiện.
2. Loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; công nghệ, công suất, sản phẩm; nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất sử dụng (nếu có): Ghi rõ ngành nghề sản xuất, dây chuyền công nghệ, sản phẩm tạo ra. Nếu có sử dụng hóa chất thì cần liệt kê đầy đủ.
3. Loại và khối lượng chất thải phát sinh: Bao gồm nước thải, khí thải, chất thải nguy hại… Dự kiến khối lượng phát sinh cụ thể để cơ quan chức năng đánh giá mức độ tác động môi trường.
4. Phương án thu gom, quản lý và xử lý chất thải theo quy định: Nêu rõ biện pháp thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý từng loại chất thải.
5. Cam kết thực hiện công tác bảo vệ môi trường: Cam kết tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ và chịu trách nhiệm nếu vi phạm.
Trường hợp việc thay đổi quy mô, tính chất của dự án đầu tư, cơ sở thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường hoặc phải có giấy phép môi trường, chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm thực hiện quy định về đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường theo quy định của Luật này.
Hồ sơ và trình tự đăng ký môi trường gồm những gì?
Hồ sơ đăng ký môi trường
Căn cứ theo Điều 22 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT quy định về hồ sơ đăng ký môi trường như sau:
Hồ sơ đăng ký môi trường gồm:
a) Văn bản đăng ký môi trường của chủ dự án đầu tư, cơ sở theo quy định tại Mẫu số 47 Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư này;
b) Bản sao Quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đầu tư, cơ sở (nếu có).
Trình tự, thủ tục đăng ký môi trường
Căn cứ theo Điều 22 và 23 Thông tư 02/2022/TT-BTNMT quy định về trình tự, thủ tục đăng ký môi trường như sau:
Bước 1: Chủ dự án đầu tư, cơ sở gửi hồ sơ đăng ký môi trường đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi triển khai dự án đầu tư, cơ sở thông qua hình thức gửi trực tiếp, đường bưu điện hoặc bản điện tử thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến theo quy định tại khoản 3 Điều 49 Luật số 72/2020/QH14.
*Lưu ý: Đối với dự án đầu tư, cơ sở trên địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, chủ dự án đầu tư, cơ sở được quyền chọn UBND cấp xã để đăng ký môi trường.
Bước 2: Ủy ban nhân dân cấp xã tiếp nhận hồ sơ đăng ký môi trường của chủ dự án đầu tư, cơ sở gửi đến bằng hình thức nhận trực tiếp, đường bưu điện hoặc nhận bản điện tử thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến.
Bước 3: Ủy ban nhân dân cấp xã cập nhật dữ liệu về đăng ký môi trường vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia.

Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận đăng ký môi trường?
UBND xã trực tiếp tiếp nhận hồ sơ đăng ký môi từ chủ đầu tư, cá nhân, tổ chức hoạt động trên địa bàn. Đồng thời, UBND xã cũng kiểm tra, xử lý các vi phạm về môi trường (nếu vi phạm). Họ sẽ cập nhật dữ liệu đăng ký lên hệ thống môi trường quốc gia. Ngoài ra, họ cũng sẽ giải đáp và hướng dẫn các phản ánh liên quan đến nội dung đã đăng ký môi trường.
Vai trò của UBND xã trong đăng ký môi trường:
Theo quy định tại Khoản 7 Điều 49 Luật bảo vệ môi trường 2020 (Có hiệu lực từ 01/01/2022) thì ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm sau đây:
a) Tiếp nhận đăng ký môi trường;
b) Kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường của tổ chức, cá nhân đăng ký môi trường theo quy định của pháp luật;
c) Hướng dẫn và giải quyết kiến nghị về bảo vệ môi trường đối với nội dung đã được tổ chức, cá nhân đăng ký môi trường;
d) Cập nhật dữ liệu về đăng ký môi trường vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia.
Sự khác nhau giữa đăng ký môi trường và giấy phép môi trường
| Đăng ký môi trường | Giấy phép môi trường | |
| Khái niệm | Là việc chủ dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước các nội dung liên quan đến xả chất thải và biện pháp bảo vệ môi trường của dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ | Là văn bản do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ được phép xả chất thải ra môi trường, quản lý chất thải, nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất kèm theo yêu cầu, điều kiện về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật. |
| Đối tượng áp dụng | – Các dự án nhóm IV có phát sinh chất thải (tùy dự án)
– Dự án liên quan bí mật quốc gia – Dự án không phát sinh chất thải hoặc phát sinh khối lượng nhỏ |
– Các dự án nhóm I, II, III có phát sinh chất thải trong quá trình hoạt động. |
| Tính chất pháp lý | Có tính chất thông báo, khai báo thông tin | Là điều kiện bắt buộc khi triển khai dự án xây dựng |
| Thẩm quyền cấp/tiếp nhận | UBND cấp xã nơi dự án hoạt động tiếp nhận và quản lý | Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND cấp tỉnh hoặc Sở TN&MT cấp, tùy quy mô dự án. |
| Hồ sơ và quy trình | Hồ sơ đơn giản, không cần đánh giá tác động môi trường, thời gian xử lý nhanh | Hồ sơ phức tạp hơn, cần báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc kế hoạch bảo vệ môi trường. |
Tham khảo mẫu đơn đăng ký môi trường mới nhất
Văn bản đăng ký môi trường của chủ dự án đầu tư, cơ sở là mẫu số 47 (Ban hành kèm theo Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường). Tải ngay tại đây.

Khách sạn cần đăng ký môi trường hay xin giấy phép môi trường?
Không phải mọi dự án khách sạn đều thực hiện cùng một thủ tục môi trường. Tùy theo quy mô, mức độ phát sinh chất thải và quy định của pháp luật, chủ đầu tư có thể thuộc diện đăng ký môi trường, xin giấy phép môi trường hoặc được miễn đăng ký môi trường. Vì vậy, việc xác định đúng ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư sẽ giúp tránh phát sinh thủ tục và đảm bảo tiến độ dự án.

- Khách sạn quy mô nhỏ: Nếu lượng chất thải phát sinh ở mức thấp và đáp ứng các điều kiện theo quy định, dự án có thể thuộc diện miễn đăng ký môi trường hoặc chỉ phải thực hiện thủ tục đăng ký môi trường tại UBND cấp xã.
- Khách sạn quy mô vừa và lớn: Các khách sạn có nhà hàng, khu giặt là, hồ bơi hoặc phát sinh lượng nước thải, khí thải lớn thường thuộc đối tượng phải thực hiện giấy phép môi trường theo quy định, với hồ sơ và quy trình thẩm định chặt chẽ hơn so với đăng ký môi trường.
- Xác định đúng ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư: Đăng ký môi trường và giấy phép môi trường có đối tượng áp dụng, hồ sơ, cơ quan tiếp nhận và thời gian xử lý khác nhau. Nếu xác định sai ngay từ đầu, dự án có thể phải bổ sung hồ sơ, điều chỉnh thủ tục hoặc ảnh hưởng đến tiến độ xin phép xây dựng và kế hoạch khai trương.
Vạn An Group đồng hành cùng chủ đầu tư ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, hỗ trợ rà soát quy mô công trình, đánh giá mức độ phát sinh chất thải và phối hợp với đơn vị tư vấn để xác định đúng thủ tục môi trường cần thực hiện. Nhờ đó, hồ sơ pháp lý được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định và không ảnh hưởng đến tiến độ triển khai công trình.
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ đăng ký môi trường là gì, ai là đối tượng cần đăng ký, cũng như hồ sơ, trình tự thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Việc thực hiện đăng ký môi trường không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn thể hiện trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với môi trường sống. Vạn An Group là đơn vị thiết kế thi công chuyên nghiệp, luôn đem tới cho khách hàng những công trình khách sạn đẹp mắt. Hãy liên hệ với chúng tôi qua Hotline 0985 385 102 hoặc email: vngroupcenter@gmail.com để được tư vấn miễn phí!

Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.
