Cốp pha là gì? Các loại cốp pha và quy trình thi công cốp pha

Cốp pha là gì? Nên gọi là cốp pha hay cốt pha? Nếu bạn đang quan tâm đến vấn đề này, thì bài viết này là dành cho bạn. Trong bài viết này, Vạn An Group sẽ chia sẻ chi tiết nội dung về cốt pha, bây giờ hãy cùng nhau đi tìm hiểu nhé.

Cốp pha là gì?

Cốp pha, còn được gọi là khuôn đúc bê tông là thiết bị thi công xây dựng, được dùng để tạo nên kết cấu bê tông và bê tông cốt thép. Cốp pha còn được biết đến với các tên gọi khác như cốt pha, coppha,… bắt nguồn từ tiếng Pháp “Coffrage” và cốp pha trong tiếng Anh là “Form-work”.

Với chức năng giúp định hình bê tông tươi và đảm bảo sự vững chắc cho hệ bê tông cốt thép của công trình. Vì thế, cốp pha được xem là một phụ kiện không thể thiếu trong quá trình thi công xây dựng.

Cốp pha hay cốt pha?

Việc gọi vật liệu này là cốp pha hay cốt pha là tùy thuộc vào cách phát âm vùng miền. Cụm từ “cốp pha” sẽ được gọi phổ biến ở miền Bắc, tuy nhiên tại miền Nam thì cụm từ “cốt pha” sẽ được sử dụng nhiều hơn. Vì vậy, cả hai cách gọi đều đúng và được chấp nhận.

Tuy nhiên, trong các tiêu chuẩn xây dựng từ “Cốp pha” là từ được sử dụng, do đó từ cốp pha là từ chuẩn. Ví dụ: Trong TCVN 4453 : 1995; TCVN 9342:2012,…

Các loại cốp pha xây dựng phổ biến hiện nay

Cốp pha có mấy loại? Có 5 loại cốp pha trong xây dựng phổ biến trên thị trường, cụ thể: cốp pha gỗ, cốp pha phủ phim, cốp pha nhôm, cốp pha thép và cốp pha nhựa.

Cốp pha gỗ

Cốp pha gỗ là loại cốp pha truyền thống (có lịch sử lâu đời), cùng với lịch sử của vật liệu bê tông từ thời văn minh La Mã (Rôma). Cốp pha gỗ thường được làm từ các loại gỗ tự nhiên như gỗ thông, gỗ keo, gỗ dầu,..loại cốp pha này có ưu điểm là giá thành rẻ, dễ thi công và lắp đặt.

Cốp pha phủ phim

Cốp pha phủ phim (cốp pha phủ nhựa) là một loại ván ép có cấu trúc gồm các lớp gỗ công nghiệp được dán lại với nhau bằng các lớp keo chống nước trong quá trình ép nhiệt. Bề mặt của cốp pha phủ phim được bao phủ bởi một lớp phim màu đen hoặc nâu, có tác dụng chống thấm và tăng độ bền cho ván ép.

Cốp pha nhựa

Cốp pha nhựa composite là một loại vật liệu được làm từ sợi thủy tinh và nhựa polymer. Cốp pha nhựa có nhiều ưu điểm như nhẹ, dễ sử dụng, bền, không bị biến dạng bởi lực tác động và có thể tái sử dụng nhiều lần.

Cốp pha nhôm

Cốp pha nhôm được làm từ vật liệu nhôm hoặc hợp kim nhôm, thường được sử dụng để hỗ trợ quá trình đổ bê tông cốt thép trong các công trường xây dựng. Điểm nổi bật của cốp pha nhôm nằm ở trọng lượng nhẹ, giúp quá trình lắp ráp trở nên dễ dàng hơn. Ngoài ra, cốp pha nhôm còn có khả năng tái sử dụng nhiều lần và độ bền cao trước các tác động của môi trường, vượt trội so với cốp pha gỗ truyền thống.

Cốp pha đất

Dùng chính nền đất để làm khuôn, cọc nhồi bê tông, thi công top-down.

Cấu tạo và chức năng của cốp pha là gì? 

Cấu tạo của cốp pha:

Cốp pha được chia thành ba phần chính:

• Phần ván mặt: Đây là phần tiếp xúc trực tiếp với bê tông và có nhiệm vụ định hình khối bê tông kết dính lại với nhau 
• Phần sườn cứng: Đây là phần có liên kết với ván mặt và chịu lực cho toàn khối bê tông 
• Các phụ kiện liên kết: Bao gồm các phụ kiện như sắt, thép,.. được sử dụng để liên kết bê tông và đảm bảo quá trình đổ vào khuôn cho ra kết quả kết dính và bền chặt 

Chức năng của cốp pha:

• Tạo khuôn đổ bê tông: Cốp pha giúp tạo ra khuôn đổ bê tông chắc chắn và định hình khối bê tông.
• Tăng độ bền và cứng của công trình: Sự kết hợp giữa thép cốt và bê tông trong cốp pha giúp tăng độ bền và cứng của công trình xây dựng.
• Đảm bảo an toàn: Cốp pha đảm bảo an toàn cho công trình xây dựng bằng cách cung cấp khả năng chịu lực và ổn định cho các thành phần trọng điểm của công trình.

Ứng dụng của cốp pha trong thi công khách sạn

Trong công trình khách sạn, cốp pha được sử dụng ở hầu hết các hạng mục bê tông cốt thép, từ phần móng đến kết cấu thân. Tuỳ hình dạng và cấu kiện, quy mô và yêu cầu tiến độ, loại cốp pha và cách lắp dựng có thể được lựa chọn khác nhau.

• Móng và đài cọc: Cốp pha giúp định hình đài móng, giằng móng và các cấu kiện bê tông ở phần ngầm theo đúng kích thước thiết kế.
• Cột, dầm và sàn: Đây là nhóm cấu kiện sử dụng cốp pha thường xuyên nhất. Với khách sạn nhiều tầng, hệ cốp pha có thể được tổ chức theo module để thuận lợi cho việc luân chuyển và thi công lặp lại giữa các tầng.
• Lõi thang máy, cầu thang: Cốp pha giúp tạo hình các cấu kiện có hình dạng và kích thước phức tạp, đồng thời cần được lắp dựng chính xác để đảm bảo trục và cao độ của công trình.
• Tường bê tông và tầng hầm: Cốp pha được sử dụng để tạo hình tường vách, tường hầm và các cấu kiện bê tông có chiều cao lớn, yêu cầu hệ chống đỡ ổn định trong quá trình đổ.
• Bể nước, hồ bơi và các cấu kiện đặc thù: Cốp pha giúp định hình các thành bể, đáy bể và cấu kiện bê tông theo hình dạng thiết kế, đồng thời cần phối hợp với các chi tiết chống thấm và MEP đặt âm.

Đối với khách sạn có nhiều tầng và mặt bằng lặp lại, lựa chọn hệ cốp pha phù hợp còn giúp tăng khả năng tái sử dụng, rút ngắn thời gian lắp dựng và hạn chế sai lệch giữa các tầng. Vạn An Group thường xem xét loại cốp pha cùng đặc điểm cấu kiện, tiến độ và phương án thi công ngay từ giai đoạn triển khai kết cấu.

Tiêu chí đánh giá chất lượng cốp pha

Để có một thành phẩm tốt, ngoài yếu tố chất lượng của vật liệu bê tông, chất lượng của cốp pha cũng đóng vai trò rất quan trọng. Vì vậy, để đánh giá được chất lượng của cốp pha bạn cần dựa vào các tiêu chí sau:

Vị trí và kích thước

+ Phần khuôn cốp pha phải đạt yêu cầu kín, để giữ được bê tông lỏng bên trong mà không bị rò rỉ.

+ Cốp pha phải được lắp ghép chính xác theo kích thước và vị trí trên bản vẽ thiết kế, đảm bảo sản phẩm cuối cùng đúng hình dáng mong muốn.

+ Cốp pha phải đảm bảo độ chắc chắn và kiên cố suốt quá trình thi công, không bị biến dạng hay hư hỏng.

Sử dụng vật liệu cốp pha có khả năng chịu lực cao

+ Đối với các công trình lớn như khách sạn 4 sao, 5 sao, cốp pha cần sử dụng vật liệu có khả năng chịu lực cao để đảm bảo độ vững chắc của công trình và hỗ trợ quá trình đông rắn của khối bê tông.

+ Cốp pha phải được làm từ các loại vật liệu tốt nhất, đảm bảo độ bền và chắc chắn.

+ Các vật liệu phụ đi kèm như sắt thép cứng cáp cũng cần được lựa chọn kỹ lưỡng để giúp bê tông mau rắn và tăng cường độ bền cho công trình.

Vị trí và kích thước

+ Phần khuôn cốp pha phải đạt được yêu cầu kín mới có thể giữ được bê tông lỏng bên trong

+ Cốp pha phải được lắp ghép đúng kích thước và vị trí theo bản vẽ thiết kế để tạo ra sản phẩm đúng hình dáng.

+ Cốp pha phải đảm bảo được độ chắc chắn, kiên cố trong suốt quá trình thi công xây dựng

Sử dụng vật liệu cốp pha có khả năng chịu lực cao

Đối với một số công trình lớn như công trình khách sạn 4 sao, 5 sao,..cốp pha đóng vai trò rất quan trọng nên sử dụng vật liệu có khả năng chịu lực, như vậy mới giữ vững được cả công trình cũng như hỗ trợ khối bê tông đông rắn hiệu quả.

Vật liệu làm cốp pha phải được sử dụng các loại tốt nhất, nhằm đảm bảo độ bền, chắc chắn cho cốp pha. 

 Một số vật liệu phụ đi kèm khi tạo thành bê tông khối cũng cần làm cho tỉ mỉ. Sử dụng sắt thép cứng cáp để bê tông mau rắn hơn.

Quy trình thi công cốp pha từng bước chi tiết

Dưới đây là một quy trình đóng cốp pha thi công công trình, cụ thể:

Bước 1: Tổ chức lập kế hoạch và thiết kế 

• Xác định các yêu cầu thiết kế cốp pha dựa trên kết cấu bê tông cần xây dựng.
• Vẽ kế hoạch chi tiết về hình dáng, kích thước và vị trí của cốt thép và cốp pha trên công trình.

Bước 2: Chuẩn bị các vật liệu/ dụng cụ cần thiết 

• Chuẩn bị tất cả vật liệu cần thiết như ván mặt, cốt thép, thanh dẫn hướng, kẹp cốp, vít, dụng cụ cắt, khoan,…

Bước 3: Lắp đặt sườn cứng (nếu có)

• Nếu công trình yêu cầu, các công nhân sẽ tiến hành lắp đặt sườn cứng trước khi thực hiện các bước tiếp theo.

Bước 4: Lắp đặt ván mặt

• Đặt các ván mặt lên trụ nâng, sườn cứng hoặc các khuôn cốp pha để tạo không gian cho việc đổ bê tông. 

Bước 5: Lắp đặt cốt thép

• Định hình và lắp đặt cốt thép theo thiết kế vào vị trí.

Xem thêm: Giá nhân công gia công lắp dựng cốt thép

Bước 6: Lắp đặt các phụ kiện gắn kết

Bước 7: Đổ bê tông

• Đổ bê tông vào không gian giữa các ván mặt, lấp đầy toàn bộ khu vực cần xây dựng.

Bước 8: San phẳng và xoa bóp bề mặt

• San phẳng bề mặt bê tông để đảm bảo độ mịn màng và đồng đều.

Bước 9: Chờ bê tông cứng đủ

• Đợi một khoảng thời gian cho đến khi bê tông đạt độ cứng đủ trước khi tiến hành tháo dỡ cốp pha.

Bước 10: Tháo dỡ cốp pha

• Cẩn thận tháo các ván mặt, sườn cứng hoặc khuôn cốp mà không làm ảnh hưởng đến bề mặt bê tông đã được đúc.

Quy trình này có thể thay đổi tùy thuộc vào loại công trình và yêu cầu cụ thể của từng dự án. Điều quan trọng là thực hiện các bước một cách cẩn thận và tuân theo các yêu cầu kỹ thuật và an toàn.

Khi lắp cốp pha cần yêu cầu những gì?

Khi lắp cốp pha, cần tuân thủ các yêu cầu sau để đảm bảo chất lượng và an toàn cho công trình:

Đảm bảo độ chính xác về cả kích thước và hình dạng

•  Lắp đặt cốp pha theo đúng thiết kế về hình dạng và kích thước của kết cấu bê tông.
•   Đảm bảo các mối nối khít và kín để tránh rò rỉ vữa bê tông.

Đảm bảo vững chắc và ổn định

• Cốp pha phải đủ cứng vững để chịu được tải trọng của bê tông tươi và không bị biến dạng.
•  Kiểm tra và gia cố các điểm nối, điểm tiếp xúc giữa các tấm cốp pha và khung đỡ.

Đảm bảo độ bền và an toàn 

• Vật liệu cốp pha phải đảm bảo độ bền và không bị hư hỏng trong quá trình sử dụng.
• Lắp đặt các thanh chống, giằng néo đầy đủ để đảm bảo cốp pha không bị sụp đổ hoặc biến dạng trong quá trình đổ bê tông.

Đảm bảo bề mặt cốp pha mịn màng 

• Bề mặt cốp pha tiếp xúc với bê tông phải nhẵn và không dính bụi bẩn, dầu mỡ để đảm bảo bề mặt bê tông sau khi tháo cốp pha được mịn màng và đồng đều.
• Có thể sử dụng lớp phủ phim nhựa hoặc các loại dầu chống dính để tạo bề mặt mịn và dễ tháo dỡ.

Đảm bảo dễ tháo dỡ

• Thiết kế cốp pha sao cho dễ dàng tháo dỡ mà không làm hư hỏng bề mặt bê tông.
• Sử dụng các phụ kiện, kẹp, vít để cố định cốp pha một cách chắc chắn nhưng dễ tháo lắp.

Kiểm tra và bảo trì định kỳ

• Trước khi đổ bê tông, kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ hệ thống cốp pha để đảm bảo không có lỗi kỹ thuật.
• Thực hiện bảo dưỡng cốp pha định kỳ, thay thế các bộ phận hư hỏng để duy trì chất lượng và an toàn.

Tuân thủ an toàn lao động 

• Đảm bảo các biện pháp an toàn cho công nhân trong quá trình lắp đặt cốp pha, như sử dụng đầy đủ thiết bị bảo hộ cá nhân.
• Tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn an toàn lao động hiện hành để ngăn ngừa tai nạn.

Tuân thủ các yêu cầu trên sẽ giúp đảm bảo quá trình lắp đặt cốp pha diễn ra an toàn, hiệu quả và đạt chất lượng cao.

Hy vọng với những nội dung Vạn An Group chia sẻ ở trên đã giúp bạn hiểu rõ các nội dung về cốp pha là gì, nên gọi là cốp pha hay cốt pha, cũng như là nắm rõ về các loại cốp pha trong xây dựng. Chúng tôi trân trọng cảm ơn các bạn độc giả đã theo dõi hết nội dung bài viết. Chúng tôi chuyên thiết kế thi công khách sạn, nếu có nhu cầu xây khách sạn hãy liên hệ với Vạn An nhé!

Xem thêm:

• Bê tông R7 bao nhiêu ngày tháo coppha?
• Thời gian tháo coppha cột dầm sàn sau khi đổ bê tông là bao lâu?