Bauhaus không chỉ đơn thuần là một trường phái thiết kế mà còn là một triết lý kết hợp giữa nghệ thuật và công năng, ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực kiến trúc và thiết kế. Bài viết này, Vạn An Group sẽ cùng bạn đọc tìm hiểu chi tiết về “Bauhaus là gì”, các đặc trưng cơ bản của phong trào Bauhaus và những công trình kiến trúc nổi tiếng theo phong cách Bauhaus.
Bauhaus là gì?
Bauhaus, còn được gọi với tên gọi khác là Staatliches Bauhaus, là một trường nghệ thuật và thiết kế có ảnh hướng lớn, được thành lập vào năm 1919 bởi kiến trúc sư Walter Gropius tại Weimar, Đức. Tên gọi “Bauhaus” xuất phát từ tiếng Đức “Bau” (xây dựng) và “Haus” (nhà), có nghĩa là “ngôi nhà xây dựng”, hàm ý về việc kết hợp các nghệ thuật và kỹ thuật để tạo ra những công trình kiến trúc hài hòa, đẹp mắt, có tính thẩm mỹ.
Lịch sử của Bauhaus
Kiến trúc Bauhaus được bắt nguồn từ việc xây dựng trường Bauhaus tại Weimar để thay thế cho tòa nhà trường nghệ thuật và ứng dụng Grand Duchy của Saxony được xây dựng từ năm 1860.
Tòa nhà Bauhaus chính thức hoàn thành vào năm 1919 và được thiết kế dựa trên phong cách Jugendstil. Đến năm 1923, Georg Muche với thiết kế tòa nhà Haus am Horn, được coi là mô hình triển lãm đầu tiên của phong cách kiến trúc Bauhaus. Sau đó, nhiều công trình theo phong cách Bauhaus lần lượt được xây dựng, bao gồm các khu Annexes ở Weimar (1925), Meisterhäuser ở Dessau (khu nhà ở của giáo viên Bauhaus), và khu đô thị Dessau.
Tuy nhiên, vào năm 1933, trường Bauhaus bị đóng cửa và các tòa nhà thuộc phong trào Bauhaus được sử dụng cho các mục đích khác. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều tòa nhà bị hư hỏng nặng, đặc biệt là vào năm 1943.
Các công trình nổi bật của trường phái Bauhaus bao gồm năm khu vực chính tại Weimar (bang Thüringen) và Dessau (bang Sachsen-Anhalt):
- Nhà chính của Khoa Kiến trúc và Khoa Kỹ thuật xây dựng thuộc Đại học Weimar.
- Tòa nhà Khoa Nghệ thuật thiết kế, được xây dựng theo thiết kế của Van de Velde, thuộc Học viện Nghệ thuật kiến trúc và xây dựng Weimar – Đại học Weimar.
- Tòa nhà Haus am Horn ở Weimar.
- Tòa nhà Bauhaus Dessau.
- Tòa nhà Masters Houses ở Dessau, được thiết kế bởi Walter Gropius.
Phong cách Bauhaus (Bauhaus style) là gì?
Phong cách Bauhaus là phong cách thiết kế đại diện cho trường phái thiết kế nội thất hiện đại. Lối kiến trúc chú trọng vào việc tối giản hóa chi tiết từ màu sắc đến vật dụng nhưng vẫn đảm bảo được chức năng và tính thẩm. Không gian sống gây ấn tượng bởi sự gọn gàng, sạch sẽ, bố cục hợp lý bà không gây rối mắt. Mỗi một món đồ nội thất mang phong cách Bauhaus đều có công năng riêng, phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của gia chủ.
Phong cách Bauhaus có thể được coi là nguồn cảm hứng cho phong cách hiện đại và phong cách tối giản, đặt nền móng cho những nguyên tắc thiết kế mà sau này được phát triển và ứng dụng rộng rãi trong các phong cách đương đại.
Đặc trưng cơ bản của phong trào Bauhaus
Phong cách Bauhaus sở hữu những đặc trưng sau:
Chú trọng công năng
Mỗi thiết kế trong kiến trúc Bauhaus được tạo ra với mục đích sử dụng rõ ràng, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dùng. Các công năng trong phong cách Bauhaus được thể hiện thông qua ngôn ngữ hình học, hình khối đơn giản.
Kết hợp giữa nghệ thuật và thủ công mỹ nghệ
Bên cạnh việc chú trọng công năng, Bauhaus còn có sự thống nhất giữa nghệ thuật và thủ công mỹ nghệ. Thay vì xem nghệ thuật và kỹ thuật là hai lĩnh vực tách biệt, Bauhaus kết hợp chúng để tạo ra thiết kế không chỉ đẹp mắt mà còn chức năng.
Các sản phẩm và công trình Bauhaus sử dụng các vật liệu hiện đại như thép, kính, cùng với kỹ thuật chế tác thủ công, đảm bảo tính ứng dụng cao và thẩm mỹ tinh giản. Sự kết hợp này không chỉ thể hiện sự sáng tạo mà còn giữ gìn giá trị của thủ công mỹ nghệ truyền thống trong thiết kế hiện đại.
Không gian tối giản, ít đồ nội thất
Lối kiến trúc trong phong cách Bauhaus luôn hướng đến sự cân bằng thị giác thông qua tính bất đối xứng, tránh lặp lại nhàm chán bằng cách kết hợp các yếu tố tưởng giống nhau nhưng không giống nhau.
Màu sắc trung tính
Phong cách Bauhaus nhấn mạnh sự gắn kết và đơn giản, với các gam màu trung tính như trắng, xám và be. Một số món đồ nội thất có thể sử dụng, màu đỏ, xanh lam, vàng, tuy nhiên những màu này chỉ thường được sử dụng để kết hợp theo cách có chủ ý. Như dùng các gam màu đó để phối hợp trang trí nội thất phòng khách, phòng ngủ,…
Sử dụng vật liệu công nghiệp
Điểm dễ nhận thấy sự khác biệt giữa kiến trúc Bauhaus so với các kiến trúc khác đó là việc sử dụng các vật liệu công nghiệp trong kiến trúc, các chi tiết như bàn ghế, sàn nhà, kệ tủ,…Tuy nhiên, không phải tất cả đồ nội thất trong thiết kế Bauhaus đều làm từ gỗ công nghiệp; phong cách này còn khai thác nhiều loại vật liệu khác để tạo ra sự đa dạng và tinh tế trong không gian.
Ảnh hưởng của phong cách Bauhaus trong thiết kế hiện đại
Mặc dù chỉ tồn tại trong thời gian ngắn ngủi, nhưng phong cách Bauhaus đã để lại cho thế giới hiện đại những đóng góp to lớn. Cụ thể:
Bauhaus trong thiết kế đồ nội thất
Phong cách Bauhaus đã định hình nhiều xu hướng trong thiết kế đồ nội thất hiện đại nhờ vào sự kết hợp giữa chức năng và thẩm mỹ. Các sản phẩm nổi bật theo phong cách Bauhaus thường có đặc điểm là sự đơn giản và tinh gọn, với các đường nét rõ ràng và sử dụng vật liệu công nghiệp như thép, kính, gỗ,…
Những chiếc ghế và bàn được thiết kế bởi các nhà thiết kế Bauhaus từ Marcel Breuer và Ludwig Mies van der Rohe, chẳng hạn như ghế Wassily và ghế Barcelona, vẫn được ưa chuộng vì tính ứng dụng cao và thiết kế sáng tạo của chúng.

Bauhaus trong thiết kế đồ họa
Phong cách Bauhaus đã có ảnh hưởng sâu rộng đến thiết kế đồ họa, đặc biệt là trong việc phát triển typography và layout. Các nguyên tắc của Bauhaus, như sự đơn giản và sự chú trọng đến chức năng, đã dẫn đến việc phát triển các kiểu chữ sans-serif rõ ràng và dễ đọc.
Layout của Bauhaus thường tập trung vào việc tạo ra sự cân bằng và hài hòa giữa văn bản và hình ảnh, sử dụng các lưới và nguyên tắc sắp xếp để tạo ra các bố cục trực quan và dễ hiểu. Sự ảnh hưởng này vẫn thể hiện rõ trong thiết kế đồ họa hiện đại, từ các bản in đến thiết kế web.
Bauhaus trong thiết kế sản phẩm công nghiệp
Ngoài ra, phong cách Bauhaus đã góp phần vào sự phát triển của thiết kế sản phẩm công nghiệp bằng cách thúc đẩy việc sử dụng các vật liệu mới và công nghệ sản xuất tiên tiến. Bauhaus khuyến khích việc thiết kế sản phẩm với tính ứng dụng cao và khả năng sản xuất hàng loạt, điều này giúp làm cho sản phẩm thiết kế hiện đại có thể tiếp cận được với nhiều người hơn.
Ví dụ, các sản phẩm như đồ gia dụng và đồ dùng văn phòng thiết kế theo phong cách Bauhaus không chỉ đẹp mắt mà còn được sản xuất hiệu quả, giúp giảm chi phí và tăng khả năng tiếp cận của sản phẩm trên thị trường.
Những công trình kiến trúc Bauhaus nổi tiếng
Tòa nhà Dessau Bauhaus

Nhà máy Fagus
Khu dân cư Weissenhof
Ứng dụng phong cách Bauhaus trong thiết kế khách sạn
Phong cách Bauhaus có thể được vận dụng vào thiết kế khách sạn thông qua cách tổ chức không gian dựa trên công năng, hình khối rõ ràng và hạn chế chi tiết trang trí dư thừa. Tại sảnh, quầy lễ tân, khu chờ và hành lang có thể sử dụng đường nét hình học, nội thất đơn giản cùng vật liệu như kính, thép và gỗ.
Trong phòng nghỉ, tinh thần Bauhaus thể hiện qua cách bố trí nội thất vừa đủ, ưu tiên lối đi thông thoáng và khả năng sử dụng thuận tiện. Giường, tủ, bàn làm việc và hệ lưu trữ có thể thiết kế theo hình học cơ bản, kết hợp các gam trắng, xám, be với một số màu nguyên bản làm điểm nhấn.

Tại nhà hàng, phòng sinh hoạt chung hoặc khu dịch vụ, phong cách này có thể được thể hiện thông qua sự thống nhất về hình khối, vật liệu và màu sắc. Ánh sáng cũng được chú trọng để làm rõ cấu trúc không gian, đồng thời hạn chế các chi tiết gây cảm giác rườm rà.
Khi ứng dụng Bauhaus vào khách sạn, kiến trúc sư cần cân nhắc quy mô, công năng, nhận diện thương hiệu và đặc điểm vận hành của công trình. Thay vì sao chép nguyên mẫu, các nguyên tắc về công năng, hình học, vật liệu và sự tiết chế nên được chọn lọc để phù hợp với từng dự án.

FAQs
Bauhaus có ảnh hưởng gì đến thiết kế hiện đại?
Bauhaus đã tạo nên nền tảng cho các nguyên lý thiết kế hiện đại, bao gồm sự đơn giản, chức năng và hiệu quả trong thiết kế.
Phong cách Bauhaus có thể được áp dụng trong thiết kế nội thất không?
Có, phong cách Bauhaus với sự đơn giản và chức năng có thể được áp dụng rộng rãi trong thiết kế nội thất hiện đại.
Như vậy, chúng ta đã cùng nhau đi tìm hiểu nội dung về Bauhaus là gì, lịch sử hình thành và các đặc trưng nổi bật của phong cách này. Hy vọng thông tin từ Vạn An Group đã giúp bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về Bauhaus. Nếu bạn quan tâm đến những chủ đề tương tự, hãy truy cập mục tin tức trên website của chúng tôi để cập nhật thêm thông tin thú vị nhé.
Xem thêm:

Kinh nghiệm: 15 năm
ThS. KTS Phương Hữu Thơ là một kiến trúc sư được tôi luyện qua nhiều dự án lớn về thiết kế thi công khách sạn. Hiện tại anh là Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của Vạn An Group. Tận tụy, nhiệt huyết, tài năng và uy tín là những giá trị anh lan toả đến với Cán bộ công nhân viên cũng như khách hàng.








